Balendra Shah zaprzysiężony na 40. premiera Nepalu: Historyczny triumf byłego rapera

W piątek, 27 marca 2026 roku, Nepal wkroczył w nową erę polityczną wraz z zaprzysiężeniem Balendry Shaha na 40. premiera kraju. Ten 35-letni polityk, który wcześniej zdobył ogólnokrajową sławę jako artysta hip-hopowy, złożył oficjalną przysięgę w Biurze Prezydenta (Shital Niwas) w Katmandu. Ceremonii przewodniczył prezydent Ram Chandra Paudel, który mianował również 14 ministrów wchodzących w skład nowego gabinetu. Shah przeszedł do historii nie tylko ze względu na swoją nietypową przeszłość zawodową, ale także jako pierwszy przedstawiciel społeczności Madhesi sprawujący tak wysoki urząd wykonawczy.

Zwycięstwo Shaha oraz jego ugrupowania, Rastriya Swatantra Party (RSP), jest wynikiem bezprecedensowego sukcesu w wyborach powszechnych przeprowadzonych 5 marca 2026 roku. Partia zdołała zabezpieczyć 182 z 275 miejsc w Izbie Reprezentantów, co pozwoliło jej na sformowanie rządu większościowego bez konieczności szukania koalicjantów. Jest to pierwsza sytuacja od 1999 roku, w której jedna partia uzyskała tak stabilną większość parlamentarną w Nepalu. Ten polityczny przełom nastąpił po fali masowych protestów antykorupcyjnych we wrześniu 2025 roku, kiedy to zdeterminowana młodzież doprowadziła do dymisji poprzedniego rządu.

Przed objęciem funkcji premiera, Balendra Shah pełnił rolę burmistrza Katmandu w latach 2022 – styczeń 2026, startując wówczas jako kandydat niezależny. Jego kadencja w stolicy charakteryzowała się bezkompromisową walką z korupcją oraz skupieniem na realnych problemach mieszkańców, takich jak gospodarka odpadami i usprawnienie ruchu drogowego. W ostatnich wyborach Shah odniósł spektakularne zwycięstwo osobiste w okręgu Jhapa-5, pokonując wieloletniego lidera i czterokrotnego premiera K. P. Sharmę Oli, zdobywając 68 348 głosów wobec zaledwie 18 724 głosów rywala. Wyniki te obnażyły słabość tradycyjnych sił: Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczona Marksistowsko-Leninowska) (CPN-UML) uzyskała jedynie 25 mandatów, a Kongres Nepalski 38.

Nowa administracja staje przed szeregiem palących wyzwań o charakterze strukturalnym. Jak zauważa analityk polityczny Puranjan Acharya, jednym z priorytetów będzie wdrożenie zaleceń komisji śledczej dotyczących ścigania osób odpowiedzialnych za wydarzenia z września 2025 roku. Rząd musi również pilnie zająć się kwestią słabych perspektyw gospodarczych, które zmuszają blisko 1500 osób dziennie do emigracji zarobkowej poza granice kraju. Przywrócenie stabilności politycznej oraz skuteczna walka z ubóstwem będą kluczowymi wskaźnikami, według których obywatele ocenią sukces gabinetu Shaha.

Geneza tych zmian sięga gwałtownych protestów z września 2025 roku, które media ochrzciły mianem „rewolucji zoomerów”. Zostały one wywołane nie tylko przez narastającą korupcję i nierówności, ale także przez kontrowersyjny, ogólnokrajowy zakaz korzystania z popularnych mediów społecznościowych. Po dymisji rządu K. P. Sharmy Oli, ster rządów tymczasowo przejęła administracja pod przewodnictwem byłej prezes Sądu Najwyższego, Sushili Karki. Uroczyste zaprzysiężenie Shaha, wzbogacone o tradycyjne rytuały religijne, symbolizuje głębokie zakorzenienie nowej władzy w kulturze Nepalu przy jednoczesnym dążeniu do nowoczesnych standardów zarządzania.

Oczekiwania społeczne wobec nowego premiera są ogromne, zwłaszcza w kontekście reformy systemu sprawiedliwości i ożywienia gospodarczego kraju. Balendra Shah, dysponując silnym mandatem społecznym i poparciem młodego pokolenia, ma szansę na trwałe przekształcenie nepalskiej sceny politycznej. Sukces jego rządu będzie zależeć od zdolności do przekucia przedwyborczych obietnic w konkretne działania, które zatrzymają falę migracji i przywrócą wiarę obywateli w instytucje państwowe.