Davos 2026: "Cơn khát" năng lượng của trí tuệ nhân tạo và bài toán an ninh toàn cầu

Từ ngày 19 đến ngày 23 tháng 1 năm 2026, Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu đang gia tăng mạnh mẽ, vấn đề an ninh năng lượng đã trở thành tâm điểm của các cuộc thảo luận gay gắt giữa các nhà lãnh đạo và chuyên gia hàng đầu.

Động lực chính thúc đẩy sự gia tăng đột biến này chính là sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng với việc mở rộng nhanh chóng các trung tâm dữ liệu (data center). Sự tiêu thụ điện năng khổng lồ từ các hạ tầng kỹ thuật số này đang tạo ra một áp lực chưa từng có lên hệ thống lưới điện hiện hữu trên toàn thế giới.

Ông Majid Jafar, Tổng Giám đốc của Crescent Petroleum kiêm Giám đốc điều hành Dana Gas, đã đưa ra một con số gây sốc về nhu cầu tài chính để giải quyết vấn đề này. Theo ông, để đáp ứng nhu cầu năng lượng đang tăng cao, thế giới cần một khoản đầu tư khổng lồ hàng năm lên tới khoảng 4 nghìn tỷ đô la Mỹ.

Các nguồn lực tài chính này cần được tập trung phân bổ vào ba trụ cột chiến lược chính nhằm đảm bảo tương lai năng lượng:

• Phát triển và đa dạng hóa các nguồn cung cấp năng lượng mới.
• Hiện đại hóa và nâng cấp hệ thống lưới điện để tăng khả năng truyền tải.
• Xây dựng hạ tầng các trung tâm dữ liệu hiện đại phục vụ cho kỷ nguyên AI.

Các chuyên gia tại diễn đàn thống nhất rằng, để duy trì hoạt động của các trung tâm dữ liệu – vốn được dự báo sẽ tiêu thụ hơn 1.000 terawatt giờ (TWh) vào năm 2030 – thế giới cần triển khai những chiến lược năng lượng thực tế và toàn diện hơn bao giờ hết.

Những con số dự báo từ các tổ chức phân tích uy tín càng làm tăng thêm tính cấp bách của vấn đề. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính rằng đến năm 2026, mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu sẽ đạt mốc 1.050 TWh. Điều này sẽ đưa lĩnh vực này trở thành hộ tiêu thụ năng lượng lớn thứ năm trên phạm vi toàn cầu.

Đồng quan điểm, các nhà phân tích từ Energy Intelligence dự báo chỉ số này sẽ chạm mốc 1.000 TWh vào năm 2026. Đây là một sự nhảy vọt đáng kinh ngạc, cao hơn gấp đôi so với mức tiêu thụ 460 TWh được ghi nhận vào năm 2022, cho thấy tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ.

Trong bối cảnh đó, ông Majid Jafar đã nhấn mạnh vai trò chiến lược của khu vực Trung Đông, đặc biệt là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), như một khu vực trọng điểm để mở rộng quy mô đầu tư năng lượng. Đây được xem là nơi có tiềm năng lớn để hiện thực hóa các mục tiêu năng lượng quy mô lớn.

Theo dự báo, sản lượng khí đốt tự nhiên tại khu vực này sẽ tăng trưởng khoảng 30% vào cuối thập kỷ hiện tại. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, cần có một khoản đầu tư hỗ trợ trị giá khoảng 200 tỷ đô la Mỹ nhằm nâng cấp hạ tầng khai thác và vận chuyển.

Ông Jafar khẳng định rằng vị thế dẫn đầu trong tiến trình phát triển kinh tế tương lai sẽ thuộc về những quốc gia biết kết hợp hài hòa giữa hai yếu tố: nguồn cung năng lượng ổn định và khả năng hiện đại hóa lưới điện một cách nhanh chóng trên quy mô lớn.

Bên lề hội nghị, một sự kiện quan trọng mang tên "Bữa sáng của các nhà lãnh đạo năng lượng" đã được tổ chức bởi ông Majid Jafar và ông Musabbeh Al Kaabi, Giám đốc điều hành mảng Thăm dò và Khai thác (Upstream) của ADNOC.

Với chủ đề chính là "Chương trình nghị sự năng lượng mới: Tiếp cận, Bền vững và AI", cuộc gặp gỡ đã thảo luận sâu về cách thức các hệ thống năng lượng cần phải tiến hóa song hành cùng sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ hiện đại.

Kết luận then chốt từ cuộc thảo luận là các trung tâm dữ liệu đang trở thành một loại "phụ tải công nghiệp" mới của nền kinh tế AI. Do đó, việc hiện đại hóa lưới điện và đảm bảo nguồn cung điện ổn định là những yếu tố sống còn để duy trì đà tăng trưởng kinh tế.

Việc duy trì hoạt động liên tục 24/7 của các trung tâm dữ liệu đòi hỏi nguồn năng lượng có công suất điều tiết linh hoạt. Các chuyên gia cho rằng chỉ riêng năng lượng tái tạo là không đủ để đáp ứng yêu cầu này do tính chất biến thiên và phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết.

Tại các phiên thảo luận của WEF, hai giải pháp chiến lược đã được đề xuất để giải quyết bài toán này:

• Phục hưng hạt nhân: Một số quốc gia, điển hình là Thụy Điển, đang xem xét việc khôi phục năng lượng nguyên tử như một phương án tối ưu để cung cấp nguồn điện sạch và đáng tin cậy.
• Khí đốt tự nhiên: Theo báo cáo từ Liên minh Khí đốt Quốc tế (IGU), khí đốt là lựa chọn phù hợp để cung cấp công suất bổ sung linh hoạt, giúp vừa đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tăng cao vừa hỗ trợ lộ trình giảm phát thải carbon toàn cầu.