Quần đảo Azores gia nhập NESOI Plus nhằm thúc đẩy lộ trình chuyển đổi năng lượng bền vững

Vào tháng 1 năm 2026, chính quyền Quần đảo Azores đã chính thức công bố việc gia nhập cơ chế NESOI Plus của Liên minh Châu Âu. Đây là một bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng tại các vùng lãnh thổ hải đảo xa xôi, vốn thường gặp nhiều khó khăn về hạ tầng và kết nối. Dự án này được điều hành bởi Cơ quan Điều hành Khí hậu, Cơ sở hạ tầng và Môi trường của Ủy ban Châu Âu (CINEA), cam kết cung cấp cho quần đảo khoản tài trợ trị giá 117.000 euro để hiện thực hóa các mục tiêu khử carbon và bảo vệ môi trường bền vững.

Dự án NESOI Plus, có tên đầy đủ là "Các giải pháp năng lượng mới được tối ưu hóa cho các vùng đảo ngoại vi", dự kiến sẽ kéo dài hoạt động cho đến tháng 8 năm 2028. Với tổng ngân sách vận hành khoảng 1,7 triệu euro được đồng tài trợ từ chương trình LIFE, mục tiêu chính của cơ chế này là hỗ trợ các khu vực xa xôi nhất của Liên minh Châu Âu vượt qua những thách thức đặc thù do sự cô lập về địa lý gây ra để đạt được sự tiến bộ ổn định. NESOI Plus kế thừa và phát huy những thành tựu từ dự án NESOI trước đó, một chương trình đã hỗ trợ thành công hơn 70 dự án chuyển đổi năng lượng trên nhiều hòn đảo khác nhau trên khắp châu lục.

Cơ chế này được thiết kế để cung cấp một gói hỗ trợ đa diện, bao gồm các chương trình đào tạo chuyên sâu, tư vấn kỹ thuật từ các chuyên gia hàng đầu và nguồn tài chính trực tiếp. Nhiệm vụ trọng tâm là biến các Kế hoạch hành động về năng lượng bền vững vốn mang tính lý thuyết thành những dự án cụ thể, có khả năng triển khai thực tế trên thực địa. Các nỗ lực này tập trung vào việc thiết lập các trạm năng lượng tái tạo, hiện đại hóa mạng lưới cơ sở hạ tầng và đặc biệt là giúp người dân giảm bớt gánh nặng chi phí điện năng hàng tháng. Công ty Sinloc của Ý, một đơn vị dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực hỗ trợ kỹ thuật năng lượng, đã được chọn làm điều phối viên cho giai đoạn quan trọng này.

Liên minh thực hiện NESOI Plus quy tụ chín đối tác chiến lược đến từ sáu quốc gia thành viên Châu Âu bao gồm Ý, Bỉ, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Pháp và Bồ Đào Nha. Trong khuôn khổ này, Quần đảo Azores cùng với Quần đảo Canary (Tây Ban Nha) và Martinique (Pháp) đã được chọn làm ba khu vực tiên phong để thử nghiệm mô hình "Cửa sổ một dừng" (One-Stop-Shop) dành cho phát triển năng lượng đảo. Giai đoạn thí điểm này sẽ mở ra hai đợt đấu thầu công khai để lựa chọn tới 30 sáng kiến tại địa phương, từ đó tinh chỉnh các dịch vụ hỗ trợ sao cho phù hợp nhất với điều kiện thực tế của từng vùng. Sự kiện khởi động chính thức của sáng kiến này đã diễn ra vào ngày 7 và 8 tháng 10 năm 2025 tại thành phố Venice.

Theo những chia sẻ từ Sở Thư ký Vùng về Du lịch, Di động và Cơ sở hạ tầng của Azores, nguồn lực tài chính và kỹ thuật từ NESOI Plus sẽ là đòn bẩy thiết yếu để củng cố hệ thống năng lượng của quần đảo trước những biến động toàn cầu. Việc tham gia tích cực vào dự án này không chỉ thể hiện quyết tâm của Azores trong việc xây dựng một nền kinh tế xanh và bền vững hơn mà còn là minh chứng cho sự đồng hành cùng Thỏa thuận Xanh Châu Âu (European Green Deal) trong nỗ lực chống lại biến đổi khí hậu và bảo vệ hệ sinh thái biển đảo.