Azory przystępują do mechanizmu NESOI Plus w celu przyspieszenia transformacji energetycznej archipelagu

W styczniu 2026 roku władze Azorów oficjalnie potwierdziły przystąpienie tego regionu do europejskiego mechanizmu NESOI Plus, który stanowi kluczowe narzędzie wspierające transformację energetyczną w najbardziej oddalonych i peryferyjnych obszarach wyspiarskich Unii Europejskiej. Inicjatywa ta, nadzorowana przez Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA), zapewni archipelagowi dedykowane finansowanie w wysokości 117 tysięcy euro. Środki te mają zostać wykorzystane na przyspieszenie procesów dekarbonizacji oraz wdrożenie nowoczesnych technologii przyjaznych środowisku naturalnemu.

Projekt NESOI Plus, czyli „Nowe Rozwiązania Energetyczne Zoptymalizowane dla Regionów Wyspiarskich”, zaplanowano jako wieloletnie przedsięwzięcie, które potrwa do sierpnia 2028 roku. Całkowity budżet programu wynosi około 1,7 miliona euro i jest współfinansowany w ramach prestiżowego instrumentu LIFE. Podstawową misją tego mechanizmu jest wsparcie regionów o specyficznych uwarunkowaniach geograficznych w przezwyciężaniu trudności wynikających z ich izolacji, co jest niezbędne do osiągnięcia realnego postępu w dziedzinie zrównoważonej energii. NESOI Plus bazuje na sukcesach swojego poprzednika, projektu NESOI, który w przeszłości udzielił wsparcia ponad 70 różnorodnym inicjatywom transformacyjnym na europejskich wyspach.

Wsparcie oferowane w ramach tego mechanizmu ma charakter wielowymiarowy i obejmuje nie tylko bezpośrednie finansowanie, ale także specjalistyczne szkolenia oraz dostęp do zaawansowanej ekspertyzy technicznej. Głównym celem jest przekucie teoretycznych Planów Działań na rzecz Zrównoważonej Energii w realne, gotowe do wdrożenia projekty infrastrukturalne. Działania te koncentrują się na budowie nowych instalacji odnawialnych źródeł energii, modernizacji sieci przesyłowych oraz realnym obniżeniu kosztów energii dla odbiorców końcowych. Koordynacją tego etapu zajmuje się włoska spółka Sinloc, która posiada uznane międzynarodowe doświadczenie w doradztwie technicznym dotyczącym transformacji energetycznej.

Międzynarodowe konsorcjum NESOI Plus skupia dziewięciu partnerów z sześciu państw członkowskich: Włoch, Belgii, Hiszpanii, Grecji, Francji oraz Portugalii. Azory, wraz z hiszpańskimi Wyspami Kanaryjskimi oraz francuską Martyniką, zostały wybrane jako trzy kluczowe regiony pilotażowe, w których testowany będzie innowacyjny model „Jednego Okienka” (One-Stop-Shop) dla zrównoważonego rozwoju energetyki wyspiarskiej. W ramach tej fazy przewidziano uruchomienie dwóch otwartych naborów wniosków, mających na celu wyłonienie do 30 lokalnych projektów, co pozwoli na optymalizację oferowanych usług i dostosowanie ich do specyficznych potrzeb lokalnych społeczności. Oficjalne rozpoczęcie tej inicjatywy miało miejsce w Wenecji w dniach 7–8 października 2025 roku.

Jak podkreślił Sekretariat Regionalny ds. Turystyki, Mobilności i Infrastruktury Azorów, pozyskane wsparcie finansowe będzie fundamentalnym narzędziem służącym wzmocnieniu odporności energetycznej całego archipelagu. Aktywne uczestnictwo w programie NESOI Plus jest wyraźnym sygnałem determinacji Azorów w dążeniu do budowy nowoczesnego, zrównoważonego i odpornego na kryzysy systemu energetycznego. Wszystkie te działania są w pełni zbieżne z ambitnymi celami wyznaczonymi przez Europejski Zielony Ład, dążący do osiągnięcia neutralności klimatycznej kontynentu w nadchodzących dekadach.