Nhà máy nhiệt điện mặt trời trên "nóc nhà thế giới": Tây Tạng xây dựng công trình năng lượng kỷ lục

Ngày 6 tháng 4 năm 2026, tại Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, giữa điều kiện khắc nghiệt của một vùng đất biệt lập, khí hậu hiểm trở và không gian "ngoài giới hạn" của vùng Shambhala, một công trình độc đáo đã chính thức khởi công - nhà máy nhiệt điện mặt trời (CSP).

Trạm điện này tọa lạc tại huyện Đương Hùng gần thành phố Lhasa ở độ cao 4.550 mét so với mực nước biển, trở thành hệ thống CSP cao nhất thế giới hiện nay. Dự án do Tập đoàn Điện hạt nhân Tổng hợp Trung Quốc (CGN) triển khai thông qua công ty con là CGN New Energy (Damxung) Co., Ltd.

Độ cao vượt trội của công trường biến việc thi công thành một thử nghiệm kỹ thuật thực thụ: đây là nơi kiểm chứng những giới hạn cuối cùng của công nghệ năng lượng tái tạo trong điều kiện không khí loãng và nhiệt độ cực hạn.

Tổ hợp năng lượng thế hệ mới

Nhà máy CSP mới này là một phần của tổ hợp năng lượng mặt trời tích hợp, bao gồm cả một nhà máy điện quang điện (PV) công suất 400 MW đã được khởi công từ mùa thu năm 2025.  

Trọng tâm của nhà máy nhiệt điện là cánh đồng gương rộng tới 242.000 mét vuông. Các máng parabol sẽ thu bức xạ mặt trời và truyền nhiệt thông qua dầu tải nhiệt, sau đó dẫn tới hệ thống tích trữ năng lượng bằng muối nóng chảy, cho phép nhà máy hoạt động độc lập lên đến sáu giờ liên tục.  

Hệ thống này giải quyết bài toán cốt yếu là duy trì sự ổn định cho lưới điện khu vực, nơi thường xuyên xảy ra những biến động đột ngột về cường độ nắng. Nhờ khả năng tích trữ nhiệt, nhà máy có thể cung cấp điện ngay cả trong đêm tối hoặc khi trời nhiều mây.

Thi công ở độ cao 4.550 mét

Việc vận hành ở độ cao như vậy đòi hỏi những phương thức tiếp cận đặc biệt. Do điều kiện khí hậu khắc nghiệt, các hoạt động xây dựng chỉ có thể tiến hành từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm.  

Để đảm bảo an toàn cho đội ngũ công nhân, dự án đã trang bị:

- các hệ thống sưởi ấm cho thiết bị và khu vực làm việc;  

- nguồn cung cấp oxy bổ sung;  

- sử dụng các buồng oxy cao áp.  

Tập đoàn CGN cũng áp dụng một loạt các biện pháp kiểm soát y tế nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu rủi ro cho nhân viên — từ tình trạng hạ thân nhiệt cho đến sốc độ cao.

Hiệu quả năng lượng và đóng góp cho môi trường

Sau khi đi vào hoạt động tối đa công suất, mỗi năm nhà máy sẽ sản xuất khoảng 719 triệu kWh điện sạch. Con số này tương đương với việc tiết kiệm khoảng 216.900 tấn than và cắt giảm hơn 652.300 tấn khí thải CO₂ mỗi năm.  

Bên cạnh tác động tích cực đến môi trường, dự án đã mang lại lợi ích thiết thực cho người dân địa phương — tạo ra hơn 2.000 việc làm, đồng thời tổng thu nhập của cư dân từ việc làm và các hợp đồng dịch vụ đã vượt mức 5,2 triệu nhân dân tệ.

Sự kết hợp thông minh giữa công nghệ và truyền thống

Dự án không chỉ dừng lại ở lĩnh vực năng lượng — nó còn tích hợp mô hình "năng lượng mặt trời + chăn thả gia súc". Cách bố trí thiết bị được thiết kế khéo léo để không gây cản trở đến sự di chuyển tự do của các loài vật.  

Giải pháp này vừa giúp bảo tồn lối sống truyền thống của những người chăn cừu Tây Tạng, vừa minh chứng cho sự linh hoạt về mặt công nghệ của ngành năng lượng Trung Quốc.

Tầm nhìn tương lai

Theo kế hoạch, tổ hợp năng lượng hỗn hợp này sẽ đi vào vận hành toàn bộ vào năm 2027. Đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc thực hiện chiến lược khu vực: nâng tổng công suất lắp đặt của hệ thống điện Tây Tạng từ 13 triệu kW (vào cuối năm 2025) lên 20 triệu kW vào năm 2026.  

Việc xây dựng nhà máy CSP trên cao không chỉ tượng trưng cho sự phát triển của năng lượng mặt trời tại Trung Quốc, mà còn đánh dấu bước chuyển mình sang mô hình cung ứng năng lượng bền vững tại những địa điểm khắc nghiệt nhất hành tinh — từ dãy núi Tây Tạng cho đến sa mạc Gobi.