SpaceX và xAI đàm phán sáp nhập trước thềm IPO với định giá kỷ lục 1.500 tỷ USD

Trong một bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) dự kiến vào giữa tháng 6 năm 2026, tỷ phú Elon Musk đã khởi xướng các cuộc đàm phán sáp nhập giữa tập đoàn SpaceX và công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo xAI. Sự hợp nhất này được kỳ vọng sẽ tạo ra một đế chế công nghệ khổng lồ, kết hợp các tài sản cốt lõi bao gồm công nghệ tên lửa của SpaceX, mạng lưới vệ tinh Starlink, nền tảng truyền thông xã hội X và những tiến bộ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo của xAI. Theo các dự báo tài chính, thực thể hợp nhất sau sáp nhập có thể đạt mức định giá lên tới 1.500 tỷ USD, đánh dấu một cột mốc chưa từng có trong lịch sử ngành công nghệ và hàng không vũ trụ toàn cầu.

Theo thỏa thuận đang được đề xuất, cổ phần của xAI sẽ được chuyển đổi trực tiếp thành cổ phần của SpaceX để thống nhất quyền sở hữu. Để chuẩn bị cho quy trình pháp lý phức tạp này, hai pháp nhân mới đã được thành lập tại bang Nevada vào tháng 1 năm 2026, trong đó Bret Johnsen, Giám đốc Tài chính của SpaceX, được ghi nhận là thành viên quản lý chủ chốt. Elon Musk đang tích cực thúc đẩy sự hợp nhất này bằng cách nhấn mạnh vào tiềm năng cộng hưởng từ việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quỹ đạo vận hành bằng năng lượng mặt trời ngoài không gian. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông khẳng định rằng không gian sẽ trở thành địa điểm tối ưu nhất về mặt chi phí để vận hành các hệ thống AI trong vòng hai đến ba năm tới.

Chiến lược hợp nhất này được xem là lời đáp trả mạnh mẽ đối với sự bành trướng của các gã khổng lồ công nghệ như Google và OpenAI trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đang bùng nổ. SpaceX, vốn được định giá khoảng 800 tỷ USD trong một đợt bán cổ phiếu gần đây, đang nỗ lực tận dụng đợt IPO để huy động nguồn vốn khổng lồ cần thiết cho các dự án đầy tham vọng như hệ thống Starship và phát triển hạ tầng tính toán không gian. Việc tích hợp toàn diện các nguồn lực từ tên lửa, vệ tinh Starlink, nền tảng X cho đến chatbot Grok sẽ tạo ra một cấu trúc tích hợp theo chiều dọc, giúp công ty duy trì lợi thế cạnh tranh tuyệt đối và khả năng tự chủ về công nghệ trên quy mô toàn cầu.

Được thành lập từ năm 2002, SpaceX hiện đã trở thành một trong những công ty tư nhân có giá trị nhất thế giới với những thành tựu đột phá trong ngành vũ trụ. Trong khi đó, xAI dù mới ra đời vào năm 2023 nhưng đã nhanh chóng đạt mức định giá 230 tỷ USD vào tháng 11 sau vòng gọi vốn Series E, nơi Tesla đã rót khoản đầu tư trị giá 2 tỷ USD. Việc sáp nhập với xAI được giới phân tích đánh giá là một bước đi hợp lý và hiệu quả hơn để đẩy nhanh tiến trình niêm yết trên sàn chứng khoán so với một kịch bản hợp nhất tiềm năng với Tesla, bởi phương án này giúp giảm thiểu đáng kể các rào cản pháp lý và quy định phức tạp thường thấy trong các thương vụ sáp nhập công ty đại chúng.

Mặc dù triển vọng rất lớn, các chuyên gia kỹ thuật cũng lưu ý rằng khả năng thương mại hóa của các trung tâm dữ liệu quỹ đạo chạy bằng năng lượng mặt trời có thể phải đợi đến giai đoạn 2027–2028 do những thách thức về rác thải vũ trụ và bức xạ khắc nghiệt. Tuy nhiên, SpaceX không đơn độc trong cuộc đua này khi các đối thủ như Google với dự án Suncatcher và Blue Origin của Jeff Bezos cũng đang ráo riết nghiên cứu các giải pháp tính toán trong không gian. Đợt IPO sắp tới của SpaceX, dự kiến sẽ là đợt phát hành lớn nhất trong lịch sử về quy mô giao dịch, đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ Wall Street, với Morgan Stanley được xem là ứng cử viên hàng đầu cho vai trò bảo lãnh phát hành. Trong khi sự thành công của Starlink tạo ra nền tảng tài chính vững chắc, các nhà đầu tư vẫn sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng tác động của các dự án rủi ro cao như sứ mệnh chinh phục Sao Hỏa đối với niềm tin thị trường sau khi chính thức niêm yết.