Tâm Lý Học Màu Sắc Thực Phẩm Định Hình Xu Hướng Ăn Uống Dự Kiến Năm 2026

Nghiên cứu khoa học đã xác nhận rằng không chỉ hương vị mà cả hình thái, kết cấu và đặc biệt là màu sắc của món ăn đều có khả năng điều chỉnh đáng kể nhận thức về khẩu vị và mức độ thèm ăn của con người. Sự tương tác phức tạp giữa thị giác và vị giác này là một lĩnh vực được các nhà hàng và nhà sản xuất thực phẩm quan tâm sâu sắc nhằm tối ưu hóa trải nghiệm ẩm thực và hành vi tiêu dùng.

Các sắc thái ấm áp, cụ thể là màu đỏ, cam và vàng, đã được chứng minh là có tác dụng kích thích mạnh mẽ cảm giác đói, đồng thời gợi lên liên tưởng về nguồn năng lượng dồi dào, điều này lý giải cho sự phổ biến của chúng trong ngành công nghiệp thức ăn nhanh. Ngược lại, các tông màu lạnh như xanh lam, xanh lục và xám thể hiện một vai trò khác biệt trong tâm lý học ẩm thực. Màu xanh lam, vốn hiếm khi xuất hiện tự nhiên trong nguồn thực phẩm, có thể gây ức chế đáng kể sự thèm ăn hoặc thậm chí tạo ra cảm giác ác cảm ở một số cá nhân, một hiện tượng đã được kiểm chứng qua các thí nghiệm nhuộm màu thực phẩm yêu thích sang tông xanh.

Màu xanh lá cây thường được gắn liền với sự tươi mát và thiên nhiên, mang lại cảm giác tin tưởng và có lợi cho sức khỏe, mặc dù việc sử dụng quá nhiều có thể làm món ăn kém hấp dẫn. Sắc trắng trong ẩm thực đóng vai trò như một nền trung tính, giúp làm nổi bật các màu sắc khác trên đĩa ăn, đồng thời có thể khuếch đại cảm nhận về vị ngọt trong các món tráng miệng, theo các khuyến nghị dự kiến cho năm 2026. Tuy nhiên, sự thống trị của màu trắng có thể dẫn đến cảm giác đơn điệu hoặc bất an cho thực khách nếu lạm dụng. Trong khi đó, màu đen, dù tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng, lại mang theo liên tưởng tiềm ẩn về sự hư hỏng, có thể khiến một bộ phận người tiêu dùng ngần ngại thưởng thức.

Các chuyên gia ẩm thực và nhà nghiên cứu đã đưa ra những định hướng ứng dụng cụ thể cho năm 2026, nhấn mạnh việc tận dụng tâm lý học màu sắc để điều chỉnh thói quen ăn uống. Cụ thể, màu xanh lam hoặc xám được đề xuất sử dụng như một công cụ hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn, tận dụng khả năng ức chế cảm giác đói của chúng. Đối với trẻ em, màu vàng được khuyến nghị để kích thích sự hứng thú và gia tăng cảm giác thèm ăn do tâm lý vui vẻ, lạc quan mà nó tạo ra. Màu trắng được xem xét để tăng cường nhận thức về vị ngọt trong món tráng miệng, trong khi các sắc thái tối như màu đen nên được dùng để tạo độ tương phản cao, làm nổi bật sự hấp dẫn thị giác của các thành phần khác.

Nhận thức về hương vị cũng khác biệt theo màu sắc; ví dụ, màu vàng thường gợi liên tưởng đến vị chua của cam quýt, còn màu tím có thể liên kết với hương vị đậm đà, ngọt ngào như quả mận. Các nhà hàng và đầu bếp toàn cầu đã tích hợp những nguyên tắc này vào thiết kế thực đơn và cách bài trí để kiến tạo những trải nghiệm ẩm thực có chủ đích. Việc ăn đa dạng màu sắc trong thực phẩm cũng được khuyến khích để đảm bảo sự cân bằng dinh dưỡng, vì các nhóm màu khác nhau cung cấp các hợp chất thực vật độc đáo như lycopene trong màu đỏ hoặc beta-carotene trong màu cam và vàng. Đây là một chiến lược toàn diện, kết hợp khoa học dinh dưỡng và tâm lý học hành vi để định hình lại cách con người tương tác với thức ăn.