Vesicles Kỹ thuật Dạy Hệ Miễn Dịch 'Hạ Nhiệt' Thay Vì Ức Chế Toàn Diện

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Kanazawa đã đề xuất một phương pháp mới nhằm tinh chỉnh hệ thống miễn dịch một cách tinh tế. Thay vì triệt tiêu toàn bộ hoạt động miễn dịch, như cách các steroid và thuốc ức chế miễn dịch truyền thống thường làm, họ đã phát triển các hạt nano có khả năng hỗ trợ cơ thể sản sinh ra các tế bào T điều hòa (Treg) tập trung vào một kháng nguyên 'gây rối' cụ thể. Chiến lược này hứa hẹn mang lại sự an toàn cao hơn trong điều trị các bệnh tự miễn và dị ứng.

Dưới sự dẫn dắt của Rikinari Hanayama, nhóm nghiên cứu đã chế tạo một loại túi ngoại bào đặc biệt – những túi nhỏ mà tế bào vốn dĩ sử dụng để trao đổi tín hiệu. Các nhà khoa học đã 'tái cấu trúc' những túi này sao cho bề mặt của chúng mang đồng thời ba tín hiệu then chốt để kích hoạt các tế bào T điều hòa (Treg):

• Mảnh kháng nguyên kết hợp với phân tử MHC II (pMHCII), tín hiệu này chỉ rõ mục tiêu chính xác mà phản ứng miễn dịch cần phải điều chỉnh;
• Interleukin-2 (IL-2), yếu tố cần thiết cho sự sống sót và tăng sinh của tế bào Treg;
• TGF-β, chất thúc đẩy quá trình chuyển đổi các tế bào T thông thường thành tế bào điều hòa.

Trong các thử nghiệm in vitro, những túi này đã biến đổi các tế bào T ngây thơ thành các tế bào Treg với đặc tính 'phanh hãm' rõ rệt. Các tế bào Treg này bắt đầu biểu hiện mạnh mẽ các phân tử như CTLA-4, PD-L1 và LAG-3, đồng thời ức chế hiệu quả sự kích hoạt quá mức của các tế bào miễn dịch khác. Các tác giả nhấn mạnh rằng đây là nền tảng đầu tiên dựa trên các túi ngoại bào tự nhiên có khả năng tích hợp cả ba tín hiệu quan trọng trên cùng một hạt nano.

Ưu điểm cốt lõi của phương pháp này chính là tính đặc hiệu cao. Các túi này có thể được 'lập trình lại' cho các bệnh lý khác nhau bằng cách đưa vào bên trong hoặc gắn lên bề mặt các peptide kháng nguyên phù hợp. Ví dụ, các nhà nghiên cứu đã sử dụng peptide MOG, vốn được áp dụng trong các mô hình bệnh xơ cứng rải rác, để tạo ra các tế bào Treg được 'thiết kế' riêng biệt nhắm vào kháng nguyên đó.

Trong các thí nghiệm trên động vật, việc kết hợp những túi này với liều lượng nhỏ Rapamycin – một chất ức chế mTOR giúp tăng cường sự biệt hóa của Treg – đã làm gia tăng đáng kể số lượng các tế bào T điều hòa đặc hiệu kháng nguyên. Điều này chứng minh rằng nền tảng công nghệ này không chỉ hoạt động hiệu quả trong ống nghiệm mà còn có khả năng ứng dụng thực tiễn trong cơ thể sống.

Khác biệt với việc ức chế miễn dịch trên diện rộng, cách tiếp cận này khai thác chính cơ chế dung nạp tự nhiên của cơ thể. Điều này tiềm năng làm giảm nguy cơ nhiễm trùng nặng và các biến chứng khác phát sinh khi hệ miễn dịch bị 'tắt' trên mọi mặt trận.

Hiện tại, hệ thống AP-EVs-Treg vẫn đang ở giai đoạn tiền lâm sàng. Tuy nhiên, đội ngũ nghiên cứu đã có kế hoạch cụ thể để giảm sự phụ thuộc vào các loại thuốc bổ sung bên ngoài như Rapamycin. Trong các nghiên cứu tiếp theo, họ dự định tích hợp trực tiếp các phân tử ức chế bổ sung (ví dụ: PD-L1) vào cấu trúc của túi. Điều này sẽ đưa công nghệ tiến gần hơn tới một nền tảng điều trị hoàn chỉnh, có thể tùy chỉnh cho các rối loạn miễn dịch mãn tính cụ thể.

Tóm lại, những túi ngoại bào được kỹ thuật hóa này không chỉ đơn thuần là chất ức chế miễn dịch; chúng đang dạy cho hệ miễn dịch biết cách 'hạ nhiệt' một cách có chọn lọc tại những vị trí cần thiết, mở ra con đường cho các phương pháp điều trị bệnh tự miễn và dị ứng nhẹ nhàng và nhắm mục tiêu hơn.