Tại hội nghị AAAS: Ý thức có thể tồn tại lâu hơn so với những nhận định trước đây

Tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Phát triển Khoa học Hoa Kỳ (AAAS) được tổ chức tại thành phố Phoenix, bang Arizona, Hoa Kỳ, từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 2 năm 2026, các nhà khoa học đã công bố những dữ liệu nghiên cứu mang tính đột phá liên quan đến việc duy trì các chức năng sinh học và thần kinh sau khi một cá nhân được xác nhận là đã tử vong về mặt pháp lý. Những phát hiện này chỉ ra rằng quá trình suy yếu của sự sống có thể là một tiến trình đa giai đoạn và kéo dài, thay vì là một sự kiện xảy ra tức thì như quan niệm phổ biến trong nền y học truyền thống bấy lâu nay.

Các kết luận quan trọng nhất được xây dựng dựa trên việc phân tích tỉ mỉ lịch sử bệnh án của những bệnh nhân từng trải qua tình trạng ngừng tim đột ngột. Dựa trên dữ liệu được trình bày tại sự kiện, có tới 20% số bệnh nhân này báo cáo rằng họ vẫn duy trì được trải nghiệm ý thức trong những khoảng thời gian mà hoạt động của vỏ não được cho là đã hoàn toàn biến mất. Một số trải nghiệm này thậm chí còn bao gồm các nhận thức có thể xác minh được bằng thực tế, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phải xem xét và điều chỉnh lại các quy trình y tế hiện có. Ana Fowler, một sinh viên tài năng từ Đại học Bang Arizona (ASU), đã vinh dự trình bày một phần của các kết quả nghiên cứu này trước cộng đồng khoa học quốc tế tại hội nghị.

Các nghiên cứu chuyên sâu, đặc biệt là dự án nghiên cứu đa trung tâm AWARE II dưới sự điều hành của Tiến sĩ Sam Parnia - Giám đốc Nghiên cứu Chăm sóc Đặc biệt và Hồi sức tại NYU Langone, đã đóng vai trò là nền tảng cho nhiều kết luận quan trọng. Dự án AWARE II, với quy mô mở rộng tại hơn 25 bệnh viện trên khắp Vương quốc Anh và Hoa Kỳ, đã phát hiện ra rằng não bộ con người có khả năng hiển thị các dấu hiệu của hoạt động điện bình thường trong tối đa một giờ đồng hồ sau khi các biện pháp hồi sức tim phổi (CPR) được bắt đầu. Phát hiện này trực tiếp mâu thuẫn với những quan niệm cũ cho rằng các tế bào não sẽ chết vĩnh viễn và không thể cứu vãn chỉ sau 5 đến 10 phút bị thiếu hụt oxy trầm trọng.

Những người tham gia nghiên cứu, những người đã từng trải qua trạng thái chết lâm sàng, đã mô tả lại các hiện tượng đặc biệt như cảm giác tách rời khỏi thực thể vật lý của mình và quan sát các nỗ lực hồi sức của đội ngũ y tế mà không cảm thấy bất kỳ sự đau đớn hay căng thẳng nào. Những lời chứng thực này mang lại những hệ quả đạo đức trực tiếp và sâu sắc, đặc biệt là trong lĩnh vực hiến tặng và cấy ghép tạng, nơi thời điểm xác định cái chết đóng vai trò quyết định. Nó đòi hỏi một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về ranh giới giữa sự sống và cái chết để đảm bảo quyền lợi và sự tôn trọng đối với bệnh nhân trong những giây phút cuối đời.

Hội nghị AAAS 2026, diễn ra dưới khẩu hiệu đầy cảm hứng Khoa học ở quy mô lớn, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi các khám phá lý thuyết cơ bản thành những giải pháp thực tiễn trong đời sống. Công trình nghiên cứu của Tiến sĩ Parnia cùng những dữ liệu được Fowler trình bày đang mở ra một con đường mới cho việc phát triển các phương pháp tiên tiến nhằm bảo tồn chức năng não bộ. Những nỗ lực này không chỉ có tiềm năng thay đổi cách tiếp cận trong việc cấp cứu và hồi sức mà còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến các phương pháp hỗ trợ bệnh nhân đang nằm giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.

Việc mở rộng nghiên cứu về trạng thái ý thức sau khi tim ngừng đập cũng giúp các chuyên gia y tế hiểu rõ hơn về khả năng phục hồi kỳ diệu của con người. Sự tồn tại của các tín hiệu điện não trong thời gian dài sau khi tuần hoàn ngừng trệ gợi mở về những cơ chế tự bảo vệ chưa từng được biết đến của hệ thần kinh trung ương. Trong tương lai gần, những kiến thức này có thể dẫn đến việc thiết lập các tiêu chuẩn mới trong hồi sức cấp cứu, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót và giảm thiểu di chứng thần kinh cho bệnh nhân sau khi hồi phục từ những tình trạng nguy kịch, từ đó thay đổi hoàn toàn diện mạo của y học hiện đại.