Việc CIA Từ Chối Tiết Lộ Dữ Liệu Về Vật Thể Liên Sao 3I/ATLAS Củng Cố Giả Thuyết Bất Thường Của Loeb

Nhà vật lý thiên văn Avi Loeb thuộc Đại học Harvard đã đưa ra bình luận về quyết định của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) từ chối cung cấp thông tin liên quan đến vật thể liên sao 3I/ATLAS. Lý do được CIA đưa ra là những dữ liệu này được coi là “thông tin nhạy cảm”. Theo Giáo sư Loeb, sự từ chối này, nhận được sau yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) vào ngày 31 tháng 12 năm 2025, chính là bằng chứng gián tiếp củng cố cho giả thuyết của ông về bản chất khác thường của thiên thể này.

Tình huống này tạo ra một sự mâu thuẫn rõ ràng với quan điểm chính thức của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Hoa Kỳ (NASA). Các đại diện của NASA trong buổi họp báo ngày 19 tháng 11 năm 2025 đã khẳng định phân loại 3I/ATLAS là một sao chổi có nguồn gốc tự nhiên. Giáo sư Loeb bày tỏ sự khó hiểu: nếu vật thể này chỉ là một “mảnh đá thông thường” như cộng đồng khoa học tuyên bố, tại sao CIA lại coi thông tin về nó là đủ bí mật để áp dụng thuật ngữ GLOMAR, một cơ chế cho phép họ không xác nhận cũng không phủ nhận sự tồn tại của các tài liệu liên quan? Sự che giấu này, theo Loeb, càng làm tăng thêm nghi ngờ của ông rằng 3I/ATLAS không tuân theo các mô hình sao chổi tiêu chuẩn.

Vật thể 3I/ATLAS lần đầu tiên được phát hiện vào tháng 7 năm 2025 và nhanh chóng trở thành vật thể liên sao thứ ba được xác nhận chính thức ghé thăm Hệ Mặt Trời. Trước đó, Avi Loeb đã liệt kê ít nhất 12 điểm bất thường trong quỹ đạo và hành vi của thiên thể này, những điều mà ông cho là không điển hình đối với các sao chổi thông thường. Trong số các đặc điểm được ghi nhận có áp suất bức xạ phản Mặt Trời mạnh mẽ hướng về phía Mặt Trời, cùng với các tham số quỹ đạo không bình thường. Hơn nữa, vật thể đã thay đổi màu sắc: từ màu đỏ nhạt vào tháng 7 sang màu xanh lục vào tháng 9. Loeb nhận định điều này có thể chỉ ra sự thay đổi trong thành phần phân tử của luồng khí thải, có thể do sự hiện diện của các phân tử carbon hai nguyên tử C₂.

Mặc dù có những giả thuyết về nguồn gốc nhân tạo, các cuộc tìm kiếm dấu hiệu công nghệ (technosignatures) đã không mang lại kết quả tích cực. Trong khuôn khổ dự án Breakthrough Listen, nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn học Ben Jacobson-Bell thuộc Đại học California, Berkeley dẫn đầu đã tiến hành quét liên tục trong năm giờ bằng Kính viễn vọng vô tuyến Green Bank 100 mét vào ngày 18 tháng 12 năm 2025, chỉ một ngày trước khi vật thể tiến đến điểm gần Trái Đất nhất. Phân tích đã bao quát bốn dải tần số từ 1 đến 12 GHz. Sau khi sàng lọc 471.000 tín hiệu tiềm năng, chỉ còn lại chín tín hiệu được xác định là nhiễu vô tuyến từ Trái Đất. Điều này gần như loại trừ khả năng vật thể là một máy phát vô tuyến chủ động của người ngoài hành tinh.

3I/ATLAS đạt điểm cận địa với Trái Đất vào ngày 19 tháng 12 năm 2025, bay qua ở khoảng cách xấp xỉ 270 triệu kilômét. Các nhà khoa học dự đoán quỹ đạo của vật thể sẽ đưa nó bay gần vệ tinh Europa của Sao Mộc vào khoảng ngày 17 tháng 3 năm 2026. Đáng chú ý, vật thể đã sống sót sau lần tiếp cận Mặt Trời mà không bị hư hại rõ rệt, điều này trái ngược với hành vi của các sao chổi điển hình. Các nhà khoa học khác, bao gồm David Jewitt và Jane Lu, đã ghi nhận sự duy trì của quầng sáng (coma) dày đặc và sự hiện diện của “đuôi ngược” hướng về phía Mặt Trời. Song song đó, Kính viễn vọng vô tuyến MeerKAT đã thu được các tín hiệu vô tuyến ổn định mà bản chất của chúng vẫn còn gây tranh cãi. Tóm lại, việc CIA sử dụng câu nói “không thể xác nhận cũng không thể phủ nhận” đã đẩy cuộc tranh luận về 3I/ATLAS từ lĩnh vực khoa học thuần túy sang phạm vi các vấn đề an ninh quốc gia.