Phát hiện loài rêu tản mới Fossombronia bengalensis tại các khu rừng ở Tây Bengal

Trong các sinh cảnh râm mát và ẩm ướt của những khu rừng Sal thuộc huyện West Midnapore, bang Tây Bengal, các nhà thực vật học đã xác định được một loài rêu tản mới chưa từng được mô tả trước đây mang tên Fossombronia bengalensis. Đây là một loại thực vật không mạch cực kỳ nhỏ bé, chỉ đạt chiều dài vài milimet, đóng góp một phần giá trị vào hệ thực vật rêu của Ấn Độ và đồng thời khẳng định sự phong phú về mặt sinh thái của các hệ sinh thái nhiệt đới trong khu vực này. Khám phá quan trọng này đã được mô tả chính thức trên tạp chí Phytotaxa vào năm 2025 bởi các nhà nghiên cứu từ Đại học Vidyasagar cùng các cộng sự, bao gồm chuyên gia rêu người Úc D. Christine Cargill.

Việc nhận dạng loài F. bengalensis đã được xác nhận thông qua các phân tích hình thái và hiển vi tỉ mỉ, giúp làm nổi bật những đặc điểm phân loại độc đáo của nó. Loài mới này có sự khác biệt rõ rệt so với các loài có quan hệ gần gũi như Fossombronia stephanii, F. indica và F. kashyapii, đặc biệt là ở những chiếc lá có độ lượn sóng mạnh và hoa văn đặc thù trên bề mặt bào tử. Các bào tử có họa tiết dạng lưới với các nhú nhỏ, đạt đường kính từ 25 đến 40 micromet. Cây có kích thước nhỏ hơn các loài cùng chi, với chiều dài chỉ từ 3,5 đến 6,8 mm, và thể hiện đặc tính đơn tính khác gốc, trong đó các cơ quan sinh sản đực và cái nằm trên các cá thể khác nhau, với cá thể đực thường dài hơn đáng kể so với cá thể cái. Mẫu vật chuẩn (holotype) hiện đã được lưu giữ tại Phòng mẫu cây Quốc gia Trung ương thuộc Cơ quan Khảo sát Thực vật Ấn Độ tại Howrah.

Các nhà nghiên cứu, bao gồm Sk. Rasidul Islam và Amal Kumar Mondal, đã đặt tên cho loài này là bengalensis để vinh danh bang Tây Bengal, nơi nó được tìm thấy lần đầu tiên và được cho là loài đặc hữu của vùng đất này. Nhóm rêu tản mà F. bengalensis thuộc về đóng vai trò là các chỉ thị sinh học cực kỳ quan trọng cho những môi trường sống ổn định và ít bị xáo trộn. Phát hiện này là minh chứng cho thấy các khu rừng nhiệt đới Sal ở phía tây nam Bengal vẫn giữ được giá trị sinh thái to lớn, bất chấp những tác động không nhỏ từ các hoạt động của con người trong khu vực.

Rừng Sal (Shorea robusta) tại Ấn Độ bao phủ diện tích khoảng 10 triệu ha và đóng vai trò then chốt trong việc hấp thụ carbon toàn cầu. Nhìn chung, chi Fossombronia, được Giuseppe Raddi mô tả lần đầu tiên vào năm 1818, có sự phân bố rộng khắp thế giới với khoảng 96 loài đã được ghi nhận. Trước khám phá này, Ấn Độ chỉ mới ghi nhận chín đơn vị phân loại thuộc chi Fossombronia, tập trung chủ yếu ở các điểm nóng đa dạng sinh học như Tây Ghats và dãy Himalaya. Khám phá hiện tại nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong việc tiếp tục nghiên cứu hệ thực vật ẩn hoa một cách hệ thống để lập bản đồ đầy đủ về đa dạng sinh học, từ đó xác định các ưu tiên bảo tồn cho những vi môi trường nhạy cảm này.