Ba Lan chính thức cấm chăn nuôi động vật lấy lông: Warsaw trở thành thủ đô thứ 18 của EU thực hiện bước đi lịch sử

Tổng thống Karol Nawrocki đã chính thức ký ban hành đạo luật mới nhằm chấm dứt hoạt động của các trang trại chăn nuôi động vật lấy lông trên toàn quốc. Quyết định này đã nhận được sự ủng hộ và hoan nghênh nhiệt liệt từ các tổ chức bảo vệ quyền động vật quốc tế, tiêu biểu là tổ chức European Humane World for Animals Europe. Bước đi pháp lý mang tính đột phá này đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực bảo vệ phúc lợi động vật và thay đổi bộ mặt ngành công nghiệp thời trang tại khu vực.

Trước khi lệnh cấm này được ban hành, Ba Lan giữ vị trí là nhà sản xuất lông thú lớn nhất tại châu Âu và chỉ đứng sau Trung Quốc trên quy mô toàn cầu. Theo số liệu thống kê, mỗi năm các trang trại tại quốc gia này nuôi dưỡng khoảng ba triệu cá thể bao gồm chồn vizon, cáo, chó gấu trúc và sóc chinchilla. Quyết định mang tính bước ngoặt này được đưa ra chỉ một tuần sau khi Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) công bố báo cáo chỉ ra những vi phạm mang tính hệ thống về điều kiện nuôi nhốt động vật. Báo cáo này được chuẩn bị trong khuôn khổ sáng kiến của Liên minh Châu Âu (EU) dựa trên kết quả của bản kiến nghị mang tên "Fur Free Europe" với chữ ký của 1,5 triệu công dân châu Âu. Dự kiến đến tháng 3 năm 2026, Ủy ban Châu Âu sẽ phải trình bày quan điểm chính thức về việc cấm hoàn toàn hoạt động sản xuất lông thú trên toàn khối EU.

Bà Iga Glazewska-Bromant, Giám đốc văn phòng Humane World for Animals tại Ba Lan, đã mô tả đây là một bước đi lịch sử đối với phong trào bảo vệ động vật. Theo bà, đạo luật mới sẽ đặt dấu chấm hết cho sự đau đớn của hàng triệu con vật và loại bỏ những thực hành tàn bạo vốn đã tồn tại lâu đời trong ngành công nghiệp lông thú. Bà cũng nhắc lại rằng đại đa số người dân Ba Lan đều phản đối việc sản xuất lông thú tàn nhẫn, điều này được minh chứng rõ nét qua các cuộc khảo sát dư luận và gần 76.000 chữ ký ủng hộ đã được trao tận tay Tổng thống trước khi luật được ký kết.

Lệnh cấm sẽ chính thức có hiệu lực sau hai tuần kể từ ngày công bố luật, tuy nhiên chính phủ vẫn tạo điều kiện cho các chủ trang trại bằng một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến tháng 1 năm 2034. Đáng chú ý, các khoản bồi thường từ ngân sách nhà nước chỉ được giải ngân cho đến năm 2030, điều này thúc đẩy nhiều cơ sở chăn nuôi có kế hoạch đóng cửa sớm hơn thời hạn quy định. Với quyết định này, Ba Lan đã chính thức gia nhập nhóm các quốc gia EU đã hạn chế hoặc cấm hoàn toàn trang trại lông thú, bao gồm: Romania, Lithuania, Áo, Đức, Hà Lan, Ý, Vương quốc Anh, Cộng hòa Séc, Slovakia, Bulgaria, Latvia, Estonia, Bỉ, Thụy Điển, Luxembourg, Croatia, Ireland và Malta.

Mặc dù xu hướng cấm đoán đang lan rộng mạnh mẽ, hoạt động chăn nuôi lấy lông vẫn tiếp tục được duy trì tại một số quốc gia như Phần Lan, Đan Mạch, Tây Ban Nha, Hungary và Hy Lạp. Tổ chức Humane World for Animals cùng với các nhóm hoạt động tại Ba Lan như "Otwarte Klatki" (Lồng mở) và "Viva!" đã kiên trì ủng hộ phong trào chống lông thú trong suốt nhiều năm qua để đạt được thành quả như hiện tại. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức dân sự và các nhà lập pháp đã tạo ra sức ép cần thiết để thay đổi các quy định pháp lý cũ kỹ, hướng tới một tương lai nhân đạo hơn.

Bên cạnh các lý do về đạo đức và nhân đạo, lệnh cấm còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các yếu tố về môi trường và an toàn sinh học. Việc nuôi dưỡng động vật để lấy lông tự nhiên gây ra dấu chân carbon rất cao và tiềm ẩn nguy cơ lớn về việc lây lan các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người (zoonosis). Thực tế cho thấy, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và virus cúm gia cầm H5N1, hơn nửa triệu cá thể tại các trang trại châu Âu đã buộc phải tiêu hủy để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát. Thêm vào đó, các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh rằng ngành công nghiệp lông thú đang trở nên thua lỗ và gây gánh nặng tài chính, tiêu tốn của công dân EU khoảng 446 triệu euro mỗi năm, trong khi các nhà thiết kế thời trang hàng đầu thế giới đang ngày càng chuyển sang sử dụng các giải pháp thay thế sinh thái thay vì lông thú tự nhiên.