Varşova'dan Tarihi Karar: Polonya Kürk Çiftliklerini Yasaklayan 18. AB Ülkesi Oldu

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ülkedeki kürk çiftliklerinin faaliyetlerine son veren yasal düzenlemeyi resmen imzaladı. Bu karar, aralarında European Humane World for Animals Europe'un da bulunduğu uluslararası hayvan hakları savunucuları tarafından büyük bir zafer olarak nitelendirildi. Yasak, Polonya'nın hayvan refahı standartlarını yükseltme yolundaki kararlılığını simgelerken, Avrupa genelindeki etik dönüşüm sürecine de güçlü bir ivme kazandırdı.

Bu yasal düzenleme öncesinde Polonya, kürk üretiminde Çin'in ardından dünya genelinde ikinci, Avrupa'da ise lider konumundaydı. Ülke genelindeki çiftliklerde her yıl yaklaşık üç milyon vizon, tilki, rakun köpeği ve şinşilla ticari amaçlarla yetiştiriliyordu. Karar, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yayımlanan ve hayvanların barınma koşullarındaki sistematik yetersizlikleri ortaya koyan raporun üzerinden bir hafta geçmeden alındı. Söz konusu rapor, 1,5 milyon Avrupa vatandaşının destek verdiği "Fur Free Europe" girişimi çerçevesinde hazırlanmıştı; Avrupa Komisyonu'nun ise Mart 2026 tarihine kadar Avrupa Birliği genelinde kürk üretiminin tamamen yasaklanmasına ilişkin nihai tutumunu açıklaması bekleniyor.

Humane World for Animals Polonya Ofisi Direktörü Iga Glazewska-Broman, bu adımı "tarihi bir dönüm noktası" olarak tanımladı. Glazewska-Broman, bu kararın milyonlarca canlının maruz kaldığı acılara ve kürk endüstrisinin etik dışı uygulamalarına nihai bir nokta koyduğunu belirtti. Polonya halkının büyük bir kısmının kürk üretimine karşı olduğunu hatırlatan direktör, Cumhurbaşkanı'na bizzat sunulan 76 bin imzanın ve kamuoyu araştırmalarının bu toplumsal iradeyi açıkça yansıttığını dile getirdi.

Yeni yasa, resmi olarak yayımlanmasından iki hafta sonra yürürlüğe girecek olsa da, mevcut çiftlik sahiplerine Ocak 2034'e kadar uzanan bir geçiş süreci tanındı. Ancak devlet tarafından sağlanan tazminatların yalnızca 2030 yılına kadar geçerli olması, pek çok üreticinin tesislerini bu tarihten çok daha önce kapatmasını teşvik edecek. Polonya'nın bu hamlesiyle birlikte, kürk çiftliklerini yasaklayan veya ciddi şekilde kısıtlayan Avrupa ülkeleri arasına bir yenisi daha eklendi. Bu ülkeler arasında şunlar yer almaktadır:

• Romanya, Litvanya, Avusturya, Almanya ve Hollanda
• İtalya, Birleşik Krallık, Çekya, Slovakya ve Bulgaristan
• Letonya, Estonya, Belçika, İsveç, Lüksemburg, Hırvatistan, İrlanda ve Malta.

Buna karşın Finlandiya, Danimarka, İspanya, Macaristan ve Yunanistan gibi ülkelerde kürk üretimi halen yasal olarak devam etmektedir. Polonya'daki bu başarının arkasında, Humane World for Animals ile koordineli çalışan "Otwarte Klatki" ve "Viva!" gibi yerel aktivist grupların uzun yıllara dayanan kararlı mücadelesi bulunuyor. Bu sivil toplum kuruluşları, kürk karşıtı bilincin toplumun her kesimine yayılması için yoğun çaba sarf etti.

Yasağın gerekçeleri yalnızca etik değerlerle sınırlı kalmayıp, çevresel ve halk sağlığı risklerini de kapsıyor. Kürk amaçlı hayvan yetiştiriciliği, yüksek karbon ayak izinin yanı sıra zoonotik hastalıkların yayılması için de uygun bir zemin oluşturuyor. Nitekim, koronavirüs ve H5N1 kuş gribi salgınları nedeniyle Avrupa'daki çiftliklerde yarım milyondan fazla hayvan itlaf edilmek zorunda kalmıştı. Uzmanlar, kürk endüstrisinin ekonomik olarak da sürdürülemez olduğunu, AB vatandaşlarına yıllık maliyetinin yaklaşık 446 milyon avroya ulaştığını ve moda dünyasındaki tasarımcıların artık doğal kürk yerine sürdürülebilir ekolojik alternatifleri tercih ettiğini vurguluyor.