Vai trò Gia đình trong Khả năng Thích ứng Nghề nghiệp và Hạnh phúc Thanh thiếu niên

Các nghiên cứu tâm lý học và giáo dục gần đây đã nhấn mạnh vai trò nền tảng của động lực và mối quan hệ gia đình trong quá trình trưởng thành và chuẩn bị cho tương lai của thanh thiếu niên. Lý thuyết xây dựng nghề nghiệp, ban đầu do Savickas đề xuất, đang được mở rộng để tích hợp các chỉ số về hạnh phúc tâm lý xã hội, cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận hoạch định sự nghiệp. Khả năng thích ứng nghề nghiệp được xem là một nguồn lực tâm lý xã hội đa chiều, bao gồm các yếu tố như quan tâm, kiểm soát, tò mò và tự tin, vốn rất cần thiết để cá nhân quản lý các nhiệm vụ liên quan đến nghề nghiệp.

Năm 2026, các nhà nghiên cứu E. Işık và B. Yılmaz Alıcı đã tiến hành một thử nghiệm đối với mô hình xây dựng sự nghiệp của Savickas, tích hợp các thước đo về sức khỏe tâm lý xã hội. Nghiên cứu theo chiều dọc này đã theo dõi các nhóm đối tượng đa dạng và củng cố bằng chứng cho thấy sự ấm áp và hỗ trợ từ cha mẹ có mối tương quan mạnh mẽ với khả năng thích ứng nghề nghiệp cao hơn và mức độ hạnh phúc chủ quan ở người trẻ. Ngược lại, xung đột gia đình đã được chứng minh là làm suy yếu các năng lực thích ứng, dẫn đến sự do dự nghề nghiệp gia tăng và các vấn đề căng thẳng tâm lý ở thanh thiếu niên.

Các phát hiện này ủng hộ mạnh mẽ việc thiết lập các môi trường gia đình hỗ trợ chiến lược, nơi sự hướng dẫn được cân bằng với sự tôn trọng đối với sự độc lập đang phát triển của người trẻ. Những tương tác tích cực trong gia đình có liên hệ với chức năng điều hành thích ứng hơn, một yếu tố quan trọng cho việc giải quyết vấn đề trong quá trình xây dựng sự nghiệp. Ngoài ra, nghiên cứu năm 2025 của Söner và Yilmaz đã củng cố tầm quan trọng của các hệ thống hỗ trợ bằng cách chỉ ra mối liên hệ giữa các yếu tố bên ngoài và mức độ lo âu nghề nghiệp thấp hơn ở thanh thiếu niên ngoài khối phương Tây.

Sự quan tâm của cha mẹ có ảnh hưởng quyết định đến xu hướng nghề nghiệp của học sinh, và việc cha mẹ hiểu rõ tâm lý con cái là điều kiện tiên quyết cho tư vấn hiệu quả. Những hàm ý này gợi ý về sự cần thiết của các khuôn khổ chính sách tích hợp, tập trung vào động lực gia đình song song với các chiến lược thích ứng cá nhân để giải quyết các vấn đề sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên. Công trình này định vị khả năng thích ứng nghề nghiệp như một quá trình được xây dựng thông qua khả năng phục hồi của gia đình.

Trong bối cảnh thị trường lao động toàn cầu cạnh tranh, sự sẵn sàng nghề nghiệp của sinh viên đại học là yếu tố then chốt, bao gồm kiến thức chuyên môn, kỹ năng mềm và khả năng thích ứng với thay đổi. Điều này nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ từ gia đình không chỉ là nền tảng đạo đức mà còn là yếu tố dự báo cho sự thành công và ổn định nghề nghiệp trong tương lai. Giáo dục hướng nghiệp và sự can thiệp sớm từ gia đình, đặc biệt trong giai đoạn vị thành niên (10-19 tuổi theo WHO), là giai đoạn phức tạp đòi hỏi sự quan tâm để các em phát huy tối đa năng lực cá nhân.