Văn học Thiếu nhi Kiến tạo Công dân và Hòa bình theo Di sản Giáo dục Tiên tiến

Các nguyên tắc giáo dục cấp tiến hiện nay nhấn mạnh vai trò thiết yếu của văn học thiếu nhi trong việc vun đắp nhận thức công dân và thúc đẩy đối thoại hòa bình, một triết lý sâu sắc kế thừa từ di sản của Jella Lepman. Bà Lepman, một nhà báo gốc Đức gốc Do Thái phải lưu vong trong thời kỳ chiến tranh, đã khởi xướng các chương trình giáo dục mang tính bước ngoặt trong giai đoạn hậu chiến. Thành tựu của bà bao gồm việc thành lập Thư viện Thanh niên Quốc tế (International Youth Library) tại Munich vào năm 1953 và tổ chức Hội đồng Sách Quốc tế dành cho Giới trẻ (IBBY).

Lepman quảng bá mạnh mẽ quan niệm "sách là lương thực cho tâm hồn" và tổ chức Triển lãm Sách Quốc tế đầu tiên sau chiến tranh, khẳng định sách là công cụ tái thiết sự hiểu biết giữa các công dân. Những phương pháp giáo dục tiên tiến hiện nay tập trung vào sức mạnh của văn chương trong kiến tạo hòa bình, điều này được minh chứng qua việc thành phố Rovereto, Ý, được vinh danh là Thành phố Hòa bình vào năm 2006, cột mốc mà thành phố sẽ kỷ niệm 20 năm vào năm 2026. Những nỗ lực này được hiện thực hóa qua các hoạt động như tổ chức các buổi đọc công khai các tác phẩm chống quân phiệt.

Tiêu biểu là cuốn "Hội nghị của các loài vật" (The Conference of the Animals) của Erich Kästner, một tác phẩm mà chính Lepman đã đặt hàng vào năm 1949. Tác phẩm này, ra mắt ngay sau Thế chiến thứ hai, được xem là bức tranh châm biếm và phản chiến về những năm đầu của Chiến tranh Lạnh, trong đó các loài vật tổ chức hội nghị hòa bình song song với các nhà lãnh đạo chính phủ. Những sáng kiến này, được trưng bày qua các triển lãm như "Hãy bắt đầu từ trẻ em. Sách là những cây cầu", minh họa cách tiếp cận giáo dục tập trung vào bồi dưỡng công dân toàn cầu và giải quyết xung đột thông qua hoạt động đọc sách.

Thư viện Thanh niên Quốc tế, do Lepman sáng lập năm 1949, là thư viện lớn nhất thế giới chuyên về văn học thiếu nhi và thanh thiếu niên quốc tế, với mục tiêu ban đầu là giúp đỡ trẻ em bị tổn thương tâm lý và bị tẩy não dưới chế độ Quốc xã. Lepman, người từng cố vấn cho lực lượng chiếm đóng Hoa Kỳ về các vấn đề văn hóa và giáo dục, đã thu thập được 4.000 cuốn sách từ 14 quốc gia chỉ trong thời gian ngắn để phục vụ cho triển lãm năm 1946, tiền đề cho việc thành lập thư viện.

Quan điểm về vai trò của văn học thiếu nhi trong việc hình thành nhân cách công dân tương lai vẫn được khẳng định mạnh mẽ. Theo Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc vào năm 2022, văn học đích thực là suối nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, hun đúc ý chí và "Những gì chứa đựng trong tâm hồn trẻ em hôm nay, chính là bản thiết kế quan trọng cho chân dung những công dân Việt Nam trong tương lai". Điều này củng cố lập luận rằng việc sử dụng văn học, như tác phẩm của Kästner, là một phần cốt lõi của giáo dục công dân, nhằm thúc đẩy sự khoan dung, hòa giải và hiểu biết liên văn hóa. Các hoạt động này, từ các buổi đọc sách đến các hội thảo tại các trung tâm văn hóa như Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên Tống Khánh Linh ở Bắc Kinh, nơi Phu nhân Ngô Phương Ly nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đặt trẻ em vào trung tâm phát triển, đều phản ánh sự tiếp nối của di sản Lepman trong việc sử dụng văn hóa như một công cụ kiến tạo hòa bình bền vững.