ABD ve İsrail'in İran Operasyonunda Altıncı Gün: Batırılan Fırkateyn ve Rusya'nın Diplomatik Tutumu

İsrail tarafından "Aslan Kükremesi Operasyonu", Amerika Birleşik Devletleri tarafından ise "Epik Öfke Operasyonu" kod adlarıyla yürütülen İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik ortak askeri harekat, 5 Mart 2026 tarihi itibarıyla altıncı aşamasına girdi. 28 Şubat 2026'da bir dizi koordineli hava saldırısıyla başlayan çatışmaların aktif safhası, İran'ın hava savunma sistemlerini zayıflatmayı ve deniz-füze kabiliyetlerini etkisiz hale getirmeyi amaçladı. Bu stratejik hamlelerin koalisyon güçlerine İran'ın kilit şehirleri üzerinde hava üstünlüğü sağladığı bildirilirken, ilk saldırılar sırasında Dini Lider Seyyid Ali Hamaney'in yanı sıra Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi eski sekreteri Ali Şamhani gibi çok sayıda üst düzey askeri yetkilinin de etkisiz hale getirildiği kaydedildi.

İran'ın bu saldırılara yanıt olarak başlattığı "Gerçek Vaat IV Operasyonu", İsrail'deki stratejik noktaların yanı sıra Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Amerikan askeri üslerini hedef alan geniş kapsamlı misillemeleri içerdi. 2 Mart 2026'da Hizbullah'ın Lübnan üzerinden ikinci bir cephe açması, bölgesel güvenlik durumunu daha da karmaşık bir boyuta taşıdı. Gerilim, 4 Mart 2026'da bir ABD Deniz Kuvvetleri denizaltısının Hint Okyanusu'nda İran'a ait IRIS Dena fırkateynini Mk 48 torpido ile batırmasıyla zirveye ulaştı. Moudge sınıfı gemide bulunan yaklaşık 180 personelden sadece 32'si kurtarılabilirken, en az 87 denizcinin öldüğü kesinleşti. ABD Savaş Sekreteri Pete Hegseth, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez bir düşman gemisinin torpido ile batırıldığı bu olayı "Sessiz Ölüm" olarak tanımladı.

Bölgedeki kritik jeopolitik dengeler açısından Rusya Federasyonu'nun sergilediği tutum büyük önem taşıyor. Moskova, Hamaney'in ölümünün ardından Tahran'dan gelen doğrudan destek taleplerine rağmen askeri bir müdahalede bulunmaktan kaçınıyor. Chatham House analistleri Nikita Smagin ve Gregoire Roos, Kremlin'in doğrudan bir çatışmaya girmemek adına belirli uzlaşılar içinde olabileceğini ve askeri bir müdahalenin uzak bir ihtimal olduğunu değerlendiriyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 28 Şubat saldırılarını "açık bir saldırganlık" olarak nitelendirip kınasa da, Moskova'nın önceliğinin diplomasi ve Uluslararası Kuzey-Güney Taşıma Koridoru (INSTC) gibi ekonomik projelerin devamlılığı olduğu görülüyor.

Rusya ve İran, INSTC projesinin en hayati halkalarından biri olan Reşt-Astara demiryolu hattının inşasına yönelik nihai anlaşmaları Şubat 2026'da tamamladı ve çalışmaların Nisan 2026 başında başlatılması hedefleniyor. Rusya'nın 1,6 milyar avro yatırım taahhüdünde bulunduğu bu proje, Batı yaptırımları altındaki Moskova yönetimi için stratejik bir ticaret damarı niteliği taşıyor. ABD iç siyasetinde ise operasyona yönelik destek devam ediyor; Senato, 5 Mart'ta Başkan Trump'ın askeri yetkilerini sınırlayabilecek bir yasa tasarısını reddetti. Bu süreçte İran'ın Güney Afrika Büyükelçisi Mansur Şakib Mehr, Tahran'ın karşı hamlelerinin uluslararası hukuk uyarınca meşru müdafaa hakkı kapsamında olduğunu vurguladı.

İran içerisinde ise yoğun bir enformasyon savaşı tüm hızıyla sürüyor. Devlet medyası, Amerikan uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün imha edildiği yönünde haberler yayarken, bu iddialar ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından kesin bir dille yalanlandı. Buna karşılık koalisyon güçleri, İran devlet yayın kuruluşu IRIB'e ait tesislere yönelik hava operasyonları düzenledi. 4 Mart itibarıyla İran Şehitler ve Gaziler Vakfı en az 1230 can kaybı bildirirken, İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) sivil kayıpların 1114'e ulaştığını açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) şimdiye kadar yaklaşık 4000 mühimmat kullandığı tahmin edilen çatışmalarda, ABD'nin İran'ın kalan komuta merkezlerini tamamen imha etmek amacıyla daha derin operasyonlara hazırlandığı belirtiliyor.