Museveni, Protestolar ve İnternet Kesintisi Gölgesinde Yedinci Kez Uganda Cumhurbaşkanı Seçildi

Uganda Merkezi Seçim Komisyonu, 17 Ocak 2026 Cumartesi günü gerçekleştirdiği resmi duyuru ile mevcut Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni'nin yedinci kez bu göreve seçildiğini ilan etti. 26 Ocak 1986 tarihinden bu yana ülkeyi yöneten Museveni, sandıktan çıkan oyların %71,65'ini alarak toplamda 7.944.772 seçmenin desteğini kazandı. Rakibi olan ve kamuoyunda "Bobi Wine" ismiyle tanınan Ulusal Birlik Platformu (NUP) lideri Robert Kyagulanyi ise %24,72 oy oranıyla 2.741.238 oyda kaldı. Wine, sonuçların ilan edilmesinin hemen ardından yaptığı açıklamada, rakamların gerçeği yansıtmadığını ve sonuçların tamamen uydurma olduğunu savunarak meşruiyet tartışmalarını başlattı.

Seçim takvimi ve 15 Ocak 2026 Perşembe günü yapılan oylama, ülke çapında uygulanan internet kısıtlamaları nedeniyle büyük bir gerilim altında geçti. 13 Ocak'ta devreye giren ve ancak Cumartesi akşam saatlerinde kaldırılan bu dijital engel, Uganda İletişim Komisyonu'nun talimatıyla servis sağlayıcılar tarafından uygulandı. Seçim Komisyonu Başkanı Simon Byabakama, bu kararın dezenformasyonun yayılmasını önlemek ve olası şiddet eylemlerini kışkırtan içerikleri durdurmak için zorunlu olduğunu belirtti. Öte yandan, Birleşmiş Milletler (BM) ve çeşitli uluslararası gözlemci heyetleri, iletişimin kesilmesinin seçim sürecindeki şeffaflığı baltaladığını ve sahadaki olayların bağımsız bir şekilde raporlanmasını imkansız hale getirdiğini vurguladı.

Seçimlerin hemen öncesinde ve sonrasında yaşanan şiddet olayları, sürecin en karanlık yönlerinden birini oluşturdu. 16 Ocak Cuma günü polis tarafından yapılan açıklamada, güvenlik güçlerinin "isyan çıkaran gruplara" karşı meşru müdafaa sınırları içinde müdahale ettiği ve bu çatışmalarda yedi kişinin yaşamını yitirdiği kaydedildi. Ancak muhalefet cephesinden gelen iddialar çok daha vahim bir tablo çizdi; Milletvekili Muwanga Kivumbi, güvenlik güçlerinin kendi evine düzenlediği operasyonda on kişiyi katlettiğini ileri sürdü. Bu süreçte Bobi Wine, evine yapılan baskın sırasında kaçırılma tehlikesi atlattığını ve canını kurtarmak için gizli bir yere sığınmak zorunda kaldığını duyurdu.

Teknik aksaklıklar da seçim gününe damga vuran bir diğer önemli gelişmeydi. Özellikle başkent Kampala gibi muhalefetin kalesi olarak görülen şehir merkezlerinde, biyometrik kimlik doğrulama sistemlerinde yaşanan arızalar oy verme işlemlerinde uzun kuyruklara ve gecikmelere yol açtı. Bu durum üzerine seçim kurulları, dijital sistemler yerine manuel seçmen listelerini kullanmak durumunda kaldı. Eski Nijerya Cumhurbaşkanı Goodluck Jonathan'ın liderlik ettiği Afrika Birliği gözlem misyonu, yaptıkları incelemeler sonucunda kendi denetledikleri sandık bölgelerinde organize bir "oy pusulası hilesine" dair kanıta rastlamadıklarını ifade ederek sürecin teknik boyutuna dair bir rapor sundu.

1986 yılında Milton Obote yönetiminin devrilmesinin ardından iktidara gelen Museveni, Uganda'da uzun süreli bir siyasi istikrar sağlasa da, görev süresi sınırlamalarını kaldıran anayasa değişiklikleri nedeniyle otoriterleşme eleştirilerinin odağında yer alıyor. Siyasi tartışmaların gölgesinde kalan Uganda ekonomisi ise 2026 yılı için umut verici bir tablo çiziyor; aynı yıl başlaması beklenen ticari petrol üretimiyle birlikte ekonomik büyümenin %6,5 ile %7 bandına ulaşacağı öngörülüyor. Uganda Merkez Bankası Başkanı Michael Atingi-Ego, bu yeni gelir kaynağının ülkenin geleceği için hayati olduğunu belirterek, petrol paralarının doğrudan beşeri sermayenin geliştirilmesi ve kritik altyapı yatırımlarının finansmanına yönlendirilmesi gerektiğini hatırlattı.