İran Hava Sahasını Yeniden Açtı: Trump'ın Açıklamaları ve Bölgedeki Son Durum

15 Ocak 2026 Perşembe günü, İran İslam Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri'nden gelebilecek olası bir askeri saldırı endişesiyle yaklaşık beş saat boyunca kapalı tuttuğu hava sahasını yeniden sivil uçuşlara açtı. Bu kritik gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran içindeki protestoculara yönelik ölümlerin durdurulduğu ve planlanan infazların iptal edildiğine dair güvenceler aldığına ilişkin açıklamalarının hemen ardından yaşandı. Bölgedeki askeri gerilimin bir nebze olsun azalmasıyla birlikte havacılık faaliyetleri normale dönmeye başladı.

Yerel saatle sabah 07:30'a kadar uzatılan hava sahası kısıtlamaları, uluslararası uçuş rotalarının geçici olarak değiştirilmesine ve birçok seferin gecikmesine neden oldu. Yasakların kalkmasıyla birlikte gökyüzünde operasyonlarına ilk başlayanlar Mahan Air, Yazd Airways ve AVA Airlines gibi İran merkezli havayolu şirketleri oldu. Başkan Trump, 14 Ocak 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, "karşı taraftan çok ama çok önemli kaynaklardan" göstericilere yönelik baskıların sona erdiğine ve idam planlarının rafa kaldırıldığına dair istihbarat aldığını belirterek de-eskalasyon sürecine işaret etmişti.

İnsan hakları ve hukuki süreçler cephesinde ise 26 yaşındaki protestocu Erfan Soltani'nin durumu uluslararası kamuoyunun odağında yer alıyor. Daha önce idam cezasıyla karşı karşıya olduğu bildirilen Soltani hakkında 15 Ocak'ta İran devlet medyasında çıkan haberlerde, kendisine idam cezası verilmeyeceği ancak hapis cezası öngören suçlamalarla soruşturmasının devam edeceği duyuruldu. Hak savunucusu kuruluş HRANA, protestolar süresince 2500'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini raporlarken; İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, İsrail'i ABD müdahalesini tetiklemek amacıyla rakamları kasten abartmakla suçladı.

2025 yılının Aralık ayı sonunda ekonomik kriz ve yerel para birimindeki sert düşüşle tetiklenen protestolar, jeopolitik gerilimi son yılların en yüksek seviyesine taşıdı. Başkan Trump'ın ulusal güvenlik ekibi, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio liderliğinde İran'a yönelik çeşitli müdahale seçenekleri üzerinde çalışmaya devam ediyor. Bu kapsamda, USS Abraham Lincoln uçak gemisi görev grubu Orta Doğu'ya sevk edildi ve yaklaşık bir hafta içinde ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) sorumluluk alanına ulaşması bekleniyor. Ayrıca, ihtiyati bir tedbir olarak Katar'daki Al-Udeid hava üssünde görevli 10 bin askeri ve sivil personelin bir kısmına tahliye tavsiyesinde bulunuldu.

İran genelinde 8 Ocak 2026'dan bu yana uygulanan internet kesintisi devam ederken, askeri gerilimin geçici olarak düşmesine rağmen iç durum karmaşıklığını koruyor. İran Yargı Erki Başkanı Gholamhossein Mohseni-Ejei, gözaltındaki 18 bin kişinin yargılama süreçlerinin hızlandırılması talimatını verdi. Ekonomik baskı ise 12 Ocak'tan itibaren İran ile ticarete uygulanan %25'lik gümrük vergileriyle daha da derinleşti. Bu çok katmanlı kriz, hem bölgesel hem de küresel aktörler tarafından yakından takip edilmeye devam ediyor.