İsrail Saldırıları Sonrası Tahran'da Zehirli Yağışların Çevresel Etkileri

İsrail'in İran'ın başkenti Tahran'daki yakıt depolama tesislerine yönelik operasyonlarının ardından, 8 Mart 2026 tarihinde şehir üzerinde siyah ve potansiyel olarak toksik yağmur damlaları gözlemlendi. Bu olağandışı meteorolojik olay, bir önceki gün gerçekleşen ve geniş çaplı petrol yangınlarına neden olan saldırıların doğrudan bir sonucu olarak değerlendirildi.

Yangınların yarattığı duman bulutlarının bölgedeki alçak basınçlı bir hava sistemiyle etkileşime girmesi, uzmanlar tarafından asit yağmuru kontaminasyonu endişelerini tetikleyen temel faktör olarak işaretlendi. Tahran'ın Şehr-i Rey petrol rafinerisi, Ağdasiye petrol deposu ve Şahran petrol deposu dahil olmak üzere Elburz eyaletindeki çeşitli tesisler hedef alınmıştı. İran Ulusal Petrol Rafineri ve Dağıtım Şirketi, saldırılardan önce stokların asgari seviyeye indirildiğini ve yakıt tedarikinin kesintisiz devam ettiğini belirtse de, yangınlar şehrin semalarını günlerce siyaha boyadı.

İran Kızılayı, bu koşullar altında vatandaşlara maske takma ve mümkün olduğunca evlerinden çıkmama yönünde hayati uyarılar yaptı; yağmurun ciltte kimyasal yanıklara ve akciğer hasarına yol açabileceği vurgulandı. İran Dışişleri Bakanlığı, bu eylemleri "kasten yürütülen bir kimyasal savaş" olarak nitelendirdi.

Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen'in analizlerine göre, petrol yangınlarından atmosfere yükselen kirleticiler 1.000 ila 3.000 metreye kadar çıkabilmekte ve bulut seviyesine ulaştıklarında azot oksitler içeren asit yağışları oluşturabilmektedir. Dr. Şen, mevcut meteorolojik veriler ışığında, bu kirleticilerin Türkiye'ye ulaşmasının beklenmediğini, zira hava akımlarının o dönemde İran'ın doğusu ve Hazar Denizi'ne doğru yöneldiğini belirtti. Radyobiyolog Dr. Deniz Öner de Tahran çevresinde gözlemlenen 'siyah/asidik yağmur'un yerel halk için kısa vadeli riskler taşıdığını, ancak mevcut hava akımı analizlerinin Türkiye için anlamlı bir risk öngörmediğini ifade etti.

Bu altyapı saldırılarının kapsamı, Amerika Birleşik Devletleri'nin beklentilerini aştı ve Washington ile Tel Aviv arasında gerilime yol açtı. Saldırılar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının onuncu gününde gerçekleşti ve İran, misilleme olarak İsrail'in Hayfa Rafinerisi'ni 'Hayberşıken' füzeleriyle vurduğunu duyurdu. Öte yandan, ABD istihbaratının Şubat ayında, sınırlı hava saldırılarının İran'da rejim değişikliğine yol açmasının olası olmadığı sonucuna vardığı rapor edilmişti.

Tahran'da saldırıların ardından yakıt satış kotası kişisel kartlar için 30 litreden 20 litreye düşürülürken, İran Kızılayı'nın açıklamalarına göre saldırılarda en az dört tanker sürücüsü hayatını kaybetti. İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Cumali Kınacı ise, enerji altyapısının hedef alınmasının, Körfez bölgesinde petrol sızıntıları yoluyla çok daha geniş ve uzun vadeli çevresel kriz potansiyeli taşıdığına dikkat çekti.