Forum w Davos 2026: Negocjacje w sprawie Ukrainy w cieniu sporu o Grenlandię i napięć w NATO

Coroczne spotkanie Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) w szwajcarskim Davos, które rozpoczęło się 21 stycznia 2026 roku, stało się areną dla dwóch kluczowych procesów dyplomatycznych. Z jednej strony dążono do wypracowania pokojowego rozwiązania konfliktu na Ukrainie, z drugiej zaś obserwowano eskalację żądań Stanów Zjednoczonych dotyczących zakupu Grenlandii od Danii. Wydarzenia te miały miejsce w obliczu trwającej niemal cztery lata wojny oraz narastających napięć transatlantyckich, które całkowicie zdominowały agendę światowych przywódców.

Kluczowym elementem starań o deeskalację kryzysu ukraińskiego jest zaplanowane na 22 stycznia 2026 roku spotkanie w Moskwie. W rozmowach dotyczących potencjalnego porozumienia pokojowego mają wziąć udział specjalny wysłannik USA Steve Witkoff, przedsiębiorca Jared Kushner oraz prezydent Rosji Władimir Putin. Steve Witkoff, wypowiadając się w kuluarach forum, określił moskiewskie spotkanie jako „znaczącą deklarację” zainteresowania Rosji rozwiązaniem dyplomatycznym. Poinformował on również, że prace nad 20-punktowym planem zawieszenia broni zostały ukończone w ponad 90%, choć kwestie terytorialne wciąż pozostają nierozstrzygnięte. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow potwierdził, że spotkanie zostało już uwzględnione w oficjalnym harmonogramie prezydenta Putina.

Równolegle, żądanie Donalda Trumpa dotyczące natychmiastowego rozpoczęcia negocjacji w sprawie zakupu Grenlandii wywołało poważny kryzys transatlantycki. Prezydent Trump, przemawiając w Davos 21 stycznia, oświadczył, że Stany Zjednoczone są jedyną siłą zdolną zapewnić bezpieczeństwo wyspie. Zaznaczył, że nie zamierza używać siły w celu jej przejęcia, ale dodał złowieszczo, że ewentualna odmowa „zostanie zapamiętana”. Deklaracja ta padła w kontekście wcześniejszych gróźb wprowadzenia ceł karnych przeciwko Danii i innym krajom europejskim. Władze Danii oraz Grenlandii już wcześniej jednoznacznie potwierdziły, że wyspa nie jest na sprzedaż i nie wyraża chęci wejścia w skład USA.

Geopolityczne reperkusje roszczeń wobec Grenlandii wywołały natychmiastową reakcję kluczowych sojuszników. Stwierdzenie Trumpa, że Europa jest słaba gospodarczo i stanowi nadmierne obciążenie dla NATO, zostało odebrane jako forma bezpośredniego nacisku. W odpowiedzi na groźby celne, które zdaniem szefowej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen podważyłyby relacje transatlantyckie, Unia Europejska przyjęła twarde stanowisko. Unijni ustawodawcy uznali za konieczne zawieszenie negocjacji w sprawie umowy handlowej z USA. W obliczu amerykańskich nacisków, na Grenlandii rozmieszczono siły NATO w ramach operacji „Arctic Endurance” (Arktyczna Wytrwałość), co niektórzy europejscy liderzy ocenili jako reakcję na groźby taryfowe. Pentagon z kolei zapowiedział ograniczenie swojego udziału w siłach NATO, co odzwierciedla pogłębiający się rozłam wewnątrz sojuszu.

W kontekście tych burzliwych wydarzeń na forum w Davos zrodził się skomplikowany dylemat: spór o Grenlandię faktycznie zablokował zatwierdzenie przygotowanego wcześniej planu pomocy finansowej dla Ukrainy o wartości 800 miliardów dolarów. Środki te miały zostać wspólnie wyasygnowane przez USA, Europę i Ukrainę. Nienazwany wysoki rangą dyplomata UE zauważył, że „nastroje uległy zmianie”, a „Trump przekroczył granicę”, co odsunęło kwestię ukraińską na dalszy plan, mimo że sam projekt pomocy nie został całkowicie wycofany z agendy. W dyskusjach uczestniczył także premier Kanady Mark Carney, któremu Trump publicznie zarzucił „niewdzięczność” wobec Stanów Zjednoczonych. Tym samym forum w Davos w 2026 roku pokazało splot wysiłków na rzecz pokoju na Ukrainie z agresywną polityką USA w Arktyce, co doprowadziło do bezprecedensowych tarć dyplomatycznych z europejskimi partnerami.