Ukraina i USA finalizują dwustronny dokument gwarancji bezpieczeństwa po rozmowach w Abu Zabi

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ogłosił w Wilnie, że dwustronny dokument gwarancji bezpieczeństwa pomiędzy Ukrainą a Stanami Zjednoczonymi jest w pełni przygotowany do formalnego podpisania. Ostateczna data i miejsce ceremonii pozostają przedmiotem uzgodnień między partnerami. Deklaracja ta padła podczas wspólnej konferencji prasowej, w której uczestniczyli również Prezydent Litwy Gitanas Nausėda oraz Prezydent Polski Karol Nawrocki.

Po złożeniu podpisów, umowa będzie wymagała ratyfikacji przez Kongres Stanów Zjednoczonych oraz ukraińską Radę Najwyższą. Prezydent Zełenski podkreślił, że ten bilateralny pakt stanowi fundament bezpieczeństwa dla jego kraju, uzupełniony o zobowiązania europejskie, inicjatywę „Koalicji Ochotników” oraz perspektywę integracji z Unią Europejską, którą określił mianem „gwarancji bezpieczeństwa ekonomicznego”. Kontekst tych ustaleń wyłania się z trójstronnych rozmów, które odbyły się w Abu Zabi w dniach 23-24 stycznia 2026 roku, z udziałem delegacji Ukrainy, Stanów Zjednoczonych i Rosji. Specjalny wysłannik prezydenta USA, Steve Witkoff, poinformował, że rozmowy te były konstruktywne i będą kontynuowane w kolejnym tygodniu.

Kluczowym punktem spornym w Abu Zabi pozostawały rosyjskie żądania terytorialne wobec Kijowa, choć ukraiński zespół, w tym sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Rustem Umierow, przedstawił propozycje ram zakończenia wojny. Wcześniej, w połowie stycznia, Zełenski informował o finalizacji dokumentu po konsultacjach z ówczesnym Prezydentem USA Donaldem Trumpem, który omówił 20 punktów planu pokojowego z Władimirem Putinem. Wzmianki o rozmowach w Abu Zabi, w których uczestniczyli między innymi Jared Kushner i Igor Kostiukow, wskazują na intensywne, wielopoziomowe wysiłki dyplomatyczne mające na celu ukształtowanie długoterminowej architektury bezpieczeństwa dla Kijowa, przy jednoczesnym konfrontowaniu się z rosyjskimi żądaniami terytorialnymi.

Prezydent Litwy, Gitanas Nausėda, wyraził silne poparcie dla przyspieszenia procesu integracji europejskiej Ukrainy, wskazując na aspirację, by członkostwo nastąpiło przed rokiem 2030. Nausėda zaznaczył, że integracja ta jest zadaniem dla obecnego pokolenia, a Litwa skoncentruje się na tym aspekcie podczas swojej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w 2027 roku. Zełenski zasugerował, że Ukraina mogłaby być technicznie przygotowana do akcesji już w 2027 roku, choć inni rozmówcy, jak prezydent Nawrocki, wskazują na trudności w osiągnięciu tego terminu w kontekście formalnych procedur. Wcześniejsze projekty planów pokojowych sugerowały możliwość akcesji do UE już 1 stycznia 2027 roku.

Prezydent Polski Karol Nawrocki, uczestnicząc w spotkaniu w Wilnie z okazji rocznicy Powstania Styczniowego, odniósł się do trwałego zagrożenia ze strony Rosji, niezależnie od jej ustroju. Wzmocnienie obronności jest kluczowe dla regionu, co znajduje odzwierciedlenie w polskich wydatkach; Polska przeznacza na swoje siły zbrojne blisko 5% Produktu Krajowego Brutto (PKB). Polska, z siłami zbrojnymi liczącymi ponad 200 000 żołnierzy, jest uznawana za lidera NATO pod względem procentowego udziału PKB w wydatkach obronnych. Zełenski stanowczo podkreślił, że kluczowe dla zakończenia konfliktu jest pojawienie się „pragnienia zakończenia tej wojny” po stronie rosyjskiej, a dla Ukrainy istotne jest uzyskanie konkretnej daty akcesji do UE w każdym porozumieniu kończącym wojnę.