Trzeci marcowy blackout na Kubie: Awaria w elektrowni „Nuevitas” pogłębia kryzys infrastrukturalny

W sobotę, 21 marca 2026 roku, Republika Kuby stanęła w obliczu całkowitego paraliżu krajowego systemu energetycznego, co doprowadziło do nagłej i powszechnej przerwy w dostawie prądu na terenie całego państwa. Był to już trzeci tak poważny incydent w samym marcu, co dobitnie potwierdza krytyczną niestabilność infrastruktury energetycznej na wyspie. Według oficjalnych komunikatów Ministerstwa Energii i Górnictwa, bezpośrednią przyczyną awarii była nieprzewidziana usterka techniczna jednego z kluczowych bloków energetycznych w Elektrociepłowni (TÉS) „Nuevitas”, zlokalizowanej w prowincji Camagüey. Nagłe wyłączenie tego agregatu wywołało gwałtowny efekt kaskadowy, który w krótkim czasie przeciążył i unieruchomił pozostałe elementy sieci, skutkując całkowitym wygaszeniem dostaw energii.

Kubański Związek Elektryczny (Unión Eléctrica) bezzwłocznie wdrożył nadzwyczajne protokoły bezpieczeństwa, koncentrując się na tworzeniu tak zwanych „mikrowysp” energetycznych. Ta sprawdzona metoda reagowania kryzysowego ma na celu odizolowanie i zasilenie priorytetowych sektorów, takich jak placówki medyczne, strategiczne centra dowodzenia oraz kluczowe systemy przepompowywania wody. Obecny blackout nastąpił zaledwie pięć dni po poprzednim załamaniu systemu, które miało miejsce w poniedziałek, 16 marca 2026 roku. Przedstawiciele rządu potwierdzili, że w wyniku tej najnowszej awarii bez dostępu do światła i energii elektrycznej pozostało ponad 10 milionów mieszkańców wyspy.

Sytuację energetyczną drastycznie pogarsza chroniczny i pogłębiający się deficyt paliw, który – jak otwarcie przyznał prezydent Miguel Díaz-Canel – osiągnął właśnie swój punkt krytyczny. Kraj nie otrzymał znaczących dostaw ropy od swoich zagranicznych partnerów handlowych od blisko trzech miesięcy, co wymusiło na władzach wprowadzenie drastycznych środków oszczędnościowych. Obecnie Kuba jest w stanie wygenerować jedynie około 30 tysięcy baryłek ropy dziennie, podczas gdy realne zapotrzebowanie krajowej gospodarki oscyluje wokół 110 tysięcy baryłek, co oznacza pokrycie zaledwie 40% niezbędnych potrzeb. Ten dotkliwy głód paliwowy już wcześniej doprowadził do wprowadzenia restrykcyjnych harmonogramów planowych wyłączeń prądu, które w wielu regionach kraju trwały nawet do 12 godzin na dobę, paraliżując życie codzienne.

Administracja w Hawanie, na czele z prezydentem Díazem-Canelem, konsekwentnie utrzymuje, że eskalacja kryzysu energetycznego jest bezpośrednim wynikiem zewnętrznych nacisków politycznych, a zwłaszcza blokady energetycznej zaostrzonej przez Stany Zjednoczone. Kubańskie władze przypominają w tym kontekście o ostrzeżeniach prezydenta Donalda Trumpa ze stycznia 2026 roku, który zapowiedział nałożenie wysokich ceł na państwa kontynuujące dostawy ropy na wyspę. Pod wpływem tych sankcji USA skutecznie doprowadziły do wstrzymania transportów wenezuelskiej ropy, która przez lata stanowiła fundament kubańskiego bezpieczeństwa energetycznego. Dodatkowe napięcie wywołują publiczne sugestie prezydenta Trumpa o możliwości „przejęcia” Kuby, co spotkało się ze zdecydowaną reakcją kubańskiego kierownictwa, deklarującego pełną gotowość obronną wobec ewentualnego „ataku”.

Analiza historyczna wskazuje na strukturalną niewydolność systemu energetycznego wyspy, który w znacznej części opiera się na przestarzałych technologiach pochodzących jeszcze z epoki radzieckiej. Istniejące urządzenia nie są konstrukcyjnie przystosowane do efektywnego spalania ciężkiej, zasiarczonej ropy, którą Kuba jest zmuszona eksploatować z własnych złóż wobec braku surowca z importu. Jest to długofalowy problem odziedziczony po rozpadzie ZSRR w latach 90. XX wieku, który obecnie, przy braku modernizacji, prowadzi do regularnych awarii. W obliczu tych systemowych zapaści, które stały się wyjątkowo częste w ciągu ostatnich dwóch lat, w marcu do Hawany zaczęły docierać pierwsze międzynarodowe konwoje z pomocą humanitarną. Sytuacja ta dobitnie podkreśla powagę kryzysu i realne ryzyko katastrofy humanitarnej, o której alarmowała Organizacja Narodów Zjednoczonych.