Derde grootschalige blackout op Cuba in maart: defect bij centrale in Nuevitas verergert de aanhoudende energiecrisis

Op zaterdag 21 maart 2026 werd de Republiek Cuba opnieuw geconfronteerd met een volledige ineenstorting van het nationale elektriciteitsnetwerk, wat resulteerde in een landelijke stroomuitval. Dit incident markeert de derde keer in de maand maart dat het eiland volledig in het donker komt te zitten, wat de uiterst fragiele staat van de Cubaanse energie-infrastructuur benadrukt. Volgens officiële verklaringen van het Ministerie van Energie en Mijnbouw lag de oorzaak van de storing bij een onvoorzien technisch defect aan een van de generatoren van de thermo-elektrische centrale (TEC) 'Nuevitas', gelegen in de provincie Camagüey. Het uitvallen van deze specifieke eenheid veroorzaakte een domino-effect dat het gehele gekoppelde systeem ontregelde en uiteindelijk leidde tot een totale stopzetting van de elektriciteitsvoorziening in het hele land.

De Cubaanse Elektriciteitsunie reageerde direct door noodprotocollen in werking te stellen, waarbij getracht werd lokale 'micro-eilanden' te creëren. Deze strategie is erop gericht om vitale infrastructuur, zoals medische instellingen, cruciale overheidsgebouwen en watervoorzieningssystemen, van de nodige energie te blijven voorzien tijdens grootschalige calamiteiten. Deze recente blackout volgt op een vergelijkbare landelijke storing die slechts vijf dagen eerder plaatsvond, op maandag 16 maart 2026. De autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat door de huidige storing meer dan 10 miljoen inwoners zonder elektriciteit zijn komen te zitten, wat de enorme omvang van de crisis illustreert.

De situatie wordt verder bemoeilijkt door een nijpend en chronisch tekort aan brandstof. President Miguel Díaz-Canel gaf toe dat de brandstofvoorraad een kritiek dieptepunt heeft bereikt, aangezien het land al drie maanden geen olie-leveringen van internationale partners heeft ontvangen. Momenteel is Cuba slechts in staat om ongeveer 40% van de benodigde brandstof voor de eigen economie te produceren. De dagelijkse productie schommelt rond de 30.000 vaten, terwijl er minimaal 110.000 vaten nodig zijn om aan de vraag te voldoen. Dit enorme tekort heeft de regering gedwongen tot het hanteren van strikte schema's voor geplande stroomonderbrekingen, die in bepaalde regio's kunnen oplopen tot wel 12 uur per dag.

President Díaz-Canel blijft volhouden dat de energiecrisis grotendeels wordt aangewakkerd door externe politieke druk, met name door de verscherpte energieblokkade vanuit de Verenigde Staten. De Cubaanse overheid wijst hierbij op een waarschuwing van de Amerikaanse president Donald Trump uit januari 2026, waarin hij dreigde met handelstarieven tegen landen die olie aan Cuba blijven leveren. Als gevolg van deze diplomatieke druk zouden de VS erin zijn geslaagd om de vitale olietoevoer vanuit Venezuela, die voorheen een groot deel van de Cubaanse energiebehoefte dekte, volledig te blokkeren. De spanningen liepen verder op nadat president Trump publiekelijk zinspeelde op een mogelijke 'overname' van het eiland, waarop de Cubaanse leiding reageerde met verklaringen over hun paraatheid in het geval van een militaire aanval.

De diepere oorzaken van de huidige instabiliteit liggen in de verouderde technologie van het Cubaanse energienet, dat voor een aanzienlijk deel nog stamt uit het Sovjettijdperk. Deze installaties zijn technisch niet berekend op het verwerken van de zware, zwavelhoudende olie die Cuba nu noodgedwongen gebruikt bij gebrek aan lichtere importolie. Dit structurele probleem, dat al sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in de jaren 90 speelt, leidt tot frequente defecten en systeemfouten. Vanwege de toenemende frequentie van deze storingen in de afgelopen twee jaar, zijn er in de loop van maart internationale humanitaire konvooien in Havana aangekomen. Dit onderstreept de ernst van de situatie en het risico op een humanitaire noodtoestand waarvoor de Verenigde Naties reeds eerder hebben gewaarschuwd.