Spór o nagranie UFO w Campinas: Weryfikacja kontra świadectwo w erze sztucznej inteligencji

Dzień 25 grudnia 2025 roku przyniósł w brazylijskim stanie São Paulo wydarzenie, które natychmiast przyciągnęło szeroką uwagę opinii publicznej: domniemana obserwacja i nagranie wideo niezidentyfikowanego obiektu latającego (UFO). Incydent ten miał miejsce na autostradzie Rodovia Anhanguera, pomiędzy 85. a 88. kilometrem, na trasie wiodącej z centrum miasta Campinas.

Nagranie wideo, które błyskawicznie zyskało popularność, przekraczając 800 tysięcy wyświetleń w mediach społecznościowych i na forach poświęconych zjawiskom powietrznym, stało się przedmiotem intensywnej dyskusji. Autorką materiału i świadkiem zdarzenia była 36-letnia profesor Michelli Azuma. Kobieta utrzymywała, że obiekt o ciemnym i nietypowym kształcie został zarejestrowany za pomocą telefonu iPhone 16, gdy jej samochód poruszał się z prędkością około 100 kilometrów na godzinę. Profesor Azuma stanowczo zaprzeczyła możliwości jakiejkolwiek edycji czy manipulacji nagraniem, w tym wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI), argumentując brakiem odpowiednich umiejętności technicznych.

W celu weryfikacji autentyczności tego materiału wykorzystano cztery różne platformy analityczne oparte na technologii AI. Ku zaskoczeniu, w trzech z nich wyniki analizy wskazały na brak cech generowania przez sztuczną inteligencję. Jednakże, jedno z narzędzi wykazało 12,4 procent prawdopodobieństwa sztucznego pochodzenia obiektu. Ta rozbieżność znacząco skomplikowała proces jednoznacznej identyfikacji. W kontekście dynamicznego rozwoju technologii, narzędzia takie jak Gemini 3 Flash od Google, wprowadzone 18 grudnia 2025 roku, mają za zadanie zwalczać media syntetyczne za pomocą znaków wodnych SynthID, co tylko podkreśla wagę problemu dezinformacji w dzisiejszym świecie.

Spekulacje na temat natury obiektu ewoluowały w szybkim tempie. Początkowo profesor Azuma skłaniała się ku teorii zaawansowanego statku powietrznego, lecz później zaczęła rozważać możliwość, że jest to gwiazdowaty balon słoneczny. Balony słoneczne wykorzystują zjawisko nagrzewania powietrza wewnętrznego przez promieniowanie słoneczne, absorbowane przez ciemny materiał powłoki, co generuje siłę nośną bez konieczności użycia paliwa.

Aby uzyskać profesjonalną ocenę, zaangażowano ekspertów z Miejskiego Obserwatorium imienia Jeana Nicoliniego w Campinas. Technik astronomiczny placówki, Rubens Matias Azevedo, zaznaczył, że obserwatorium nie dysponuje ani odpowiednim sprzętem, ani kompetencjami, by definitywnie potwierdzić autentyczność nagrania UFO. Wyraził on ostrożne przypuszczenie, że obiekt mógł być albo efektem montażu, albo przelatującym ziemskim artefaktem. Warto dodać, że samo obserwatorium zlokalizowane jest w dzielnicy Joaquim Eugídio, około 30 kilometrów od centrum miasta, na wysokości 1033 metrów nad poziomem morza.

Konsultowane źródła, analizując materiał wideo, również napotkały trudności z precyzyjną identyfikacją, wysuwając hipotezy o dronie, balonie słonecznym lub innym, ziemskiego pochodzenia, latającym obiekcie konstrukcji ludzkiej. Brak oficjalnego stanowiska pod koniec grudnia 2025 roku pozostawił kwestię natury obiektu otwartą. Ten konkretny incydent doskonale ilustruje ciągłe zainteresowanie społeczne zjawiskami powietrznymi oraz narastającą trudność w weryfikacji treści medialnych w epoce generatywnej sztucznej inteligencji, gdzie nawet instytucjonalna ekspertyza nie zawsze jest w stanie dostarczyć ostatecznego rozstrzygnięcia.