Tranh cãi về đoạn phim UFO ở Campinas: Xác thực đối đầu với lời khai trong kỷ nguyên AI

Vào buổi sáng ngày 25 tháng 12 năm 2025, một sự kiện đã thu hút sự chú ý lớn của công chúng tại bang São Paulo, Brazil: một vụ việc được cho là quan sát và ghi hình một vật thể bay không xác định (UFO). Sự cố này xảy ra trên tuyến đường cao tốc Rodovia Anhanguera, cụ thể là giữa cột mốc kilômét thứ 85 và 88, theo hướng đi ra khỏi trung tâm thành phố Campinas.

Đoạn video ghi lại sự kiện này nhanh chóng lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội và các diễn đàn chuyên về hiện tượng trên không không xác định, thu hút hơn 800 nghìn lượt xem. Người làm chứng và cũng là tác giả của đoạn phim là cô Michelli Azuma, 36 tuổi, một giáo sư. Cô khẳng định rằng vật thể có hình dáng tối màu và khác thường này đã được ghi lại bằng chiếc iPhone 16 khi xe của cô đang di chuyển với tốc độ khoảng 100 km/h. Giáo sư Azuma kiên quyết phủ nhận mọi khả năng chỉnh sửa hay can thiệp vào video, kể cả việc sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), viện dẫn lý do cô không có kỹ năng cần thiết để thực hiện điều đó.

Để xác minh tính xác thực của đoạn phim, bốn nền tảng kiểm định nội dung dựa trên AI đã được triển khai. Đáng chú ý, ba trong số các công cụ này đưa ra kết quả phân tích tiêu cực về khả năng nội dung được tạo ra bởi AI. Tuy nhiên, một công cụ khác lại chỉ ra xác suất nguồn gốc nhân tạo ở mức 12,4 phần trăm. Sự mâu thuẫn này đã làm phức tạp thêm quy trình nhận dạng. Trong bối cảnh công nghệ phát triển, các công cụ như Gemini 3 Flash của Google, ra mắt ngày 18 tháng 12 năm 2025, được thiết kế để chống lại nội dung tổng hợp bằng cách sử dụng dấu chìm SynthID, điều này càng nhấn mạnh tính thời sự của vấn đề tin giả.

Các suy đoán về bản chất của vật thể đã thay đổi nhanh chóng. Ban đầu, Giáo sư Azuma nghiêng về giả thuyết đây là một phương tiện bay, nhưng sau đó cô lại cho rằng đó có thể là một khinh khí cầu mặt trời hình sao. Khinh khí cầu mặt trời hoạt động dựa trên nguyên lý sử dụng bức xạ mặt trời để làm nóng không khí bên trong thông qua lớp vỏ vật liệu tối màu, từ đó tạo ra lực nâng mà không cần nhiên liệu.

Nhằm có được đánh giá chuyên môn, các chuyên gia từ Đài quan sát Thành phố Jean Nicoli ở Campinas đã được mời tham gia. Ông Rubens Matias Azevedo, kỹ thuật viên thiên văn của đài quan sát, lưu ý rằng cơ sở này không sở hữu đủ công cụ hay chuyên môn để xác nhận dứt khoát tính xác thực của hình ảnh UFO. Ông đưa ra nhận định rằng vật thể này có thể là sản phẩm của kỹ thuật dựng phim hoặc là một tạo tác trên không thuộc về Trái Đất đang bay. Đài quan sát này tọa lạc tại khu vực Joaquim Eugênio, cách trung tâm thành phố khoảng 30 km, ở độ cao 1033 mét so với mực nước biển.

Các nguồn tham vấn khác khi phân tích video cũng gặp khó khăn trong việc xác định chính xác, đưa ra các giả thuyết về máy bay không người lái (drone), khinh khí cầu mặt trời, hoặc một loại máy bay nhân tạo nào đó có nguồn gốc từ mặt đất. Việc thiếu một kết luận chính thức vào cuối tháng 12 năm 2025 đã khiến bản chất của vật thể vẫn còn là một ẩn số. Sự cố này là minh chứng rõ ràng cho sự quan tâm không ngừng của công chúng đối với các hiện tượng trên không không xác định, đồng thời cho thấy sự phức tạp ngày càng tăng trong việc xác minh nội dung truyền thông trong kỷ nguyên AI tạo sinh, nơi mà chuyên môn của các tổ chức vẫn chưa thể đưa ra phán quyết cuối cùng.