Controverse rond UFO-video uit Campinas: verificatie versus getuigenis in het AI-tijdperk

Op de ochtend van 25 december 2025 deed zich in de Braziliaanse staat São Paulo een gebeurtenis voor die onmiddellijk de aandacht van het publiek trok: de vermeende observatie en video-opname van een onbekend vliegend object (UFO). Dit incident vond plaats langs de Rodovia Anhanguera, specifiek tussen kilometerpaal 85 en 88, in de richting weg van het centrum van Campinas.

De videoclip, die al snel meer dan 800.000 keer werd bekeken, verspreidde zich razendsnel via sociale media en platforms die zich richten op onverklaarbare luchtverschijnselen. De getuige en maker van het materiaal was de 36-jarige professor Michelli Azuma. Zij beweerde dat het object, dat een donker en ongebruikelijk silhouet vertoonde, werd vastgelegd met een iPhone 16 terwijl haar auto ongeveer 100 kilometer per uur reed. Professor Azuma ontkende met klem dat de video op enigerlei wijze was bewerkt of gemanipuleerd, bijvoorbeeld met behulp van kunstmatige intelligentie (AI)-tools, en voerde aan dat zij simpelweg niet over de nodige vaardigheden beschikte.

Om de echtheid van de beelden te controleren, werden vier AI-gebaseerde contentverificatieplatforms ingezet. Hoewel drie van deze systemen een negatieve analyse gaven met betrekking tot AI-generatie, registreerde één instrument een mogelijke kunstmatige oorsprong met een waarschijnlijkheid van 12,4 procent. Deze tegenstrijdigheid bemoeilijkte de identificatie aanzienlijk. In het licht van technologische ontwikkelingen, zoals de lancering van Google's Gemini 3 Flash op 18 december 2025, die bedoeld is om synthetische media te bestrijden met behulp van SynthID-watermerken, wordt de urgentie van desinformatie nog eens extra benadrukt.

De speculaties over de aard van het waargenomen object wisselden snel van aard. Aanvankelijk beschouwde professor Azuma het als een soort luchtvaartuig, maar later opperde ze de mogelijkheid dat het een stervormige zonneballon betrof. Zonneballonnen genereren lift door de interne lucht te verwarmen met zonnestraling via een donkere omhulsel, waardoor er geen brandstof nodig is.

Voor een deskundige beoordeling werden specialisten van de Gemeentelijke Observatorium Jean Nicollini in Campinas ingeschakeld. De astronomietechnicus van het observatorium, Rubens Matias Azevedo, merkte op dat de instelling niet beschikt over de vereiste apparatuur of expertise om de authenticiteit van de UFO-beelden definitief vast te stellen. Hij opperde dat het object ofwel een montage kon zijn, ofwel een aards artefact in vlucht. Het observatorium zelf bevindt zich in de wijk Joaquim Eugídio, op ongeveer 30 kilometer van het stadscentrum, op een hoogte van 1033 meter boven zeeniveau.

Ook geraadpleegde bronnen die de video analyseerden, stonden voor raadsels bij de precieze identificatie. Zij brachten hypothesen naar voren variërend van een drone tot een zonneballon of een ander door mensen gemaakt vliegend object van aardse makelij. Het uitblijven van een officiële conclusie tegen het einde van december 2025 liet de ware aard van het object in het midden. Dit specifieke voorval illustreert de aanhoudende publieke fascinatie voor onverklaarbare luchtverschijnselen en de toenemende complexiteit van mediacontrole in het tijdperk van generatieve AI, waarin institutionele deskundigheid nog geen sluitend oordeel kan vellen.