Światło pod lodem Grenlandii: Odkrycia z projektu GreenDrill

W okresie przełomu lat 2025 i 2026 społeczność naukowa otrzymała istotny sygnał płynący z północno-zachodniej Grenlandii. Dane pochodzące z projektu GreenDrill ujawniły, że kopuła lodowa Prudhoe Dome całkowicie zanikła w okresie między 7 000 a 8 200 lat temu, co miało miejsce we wczesnym holocenie. Te przełomowe ustalenia zostały opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma Nature Geoscience.

Zespół badawczy, składający się z naukowców z University at Buffalo oraz Columbia University (w tym z Lamont-Doherty), przeprowadził w 2023 roku ekspedycję, podczas której udało się przewiercić lód aż do podłoża skalnego. Głębokość wiercenia wyniosła imponujące 509 do 516 metrów. Za pomocą specjalistycznego systemu wiertniczego wydobyto następnie osady oraz rdzenie skalne leżące bezpośrednio pod lodem, co pozwoliło na szczegółową analizę paleoklimatyczną regionu.

Kluczową techniką zastosowaną w badaniach było datowanie luminescencyjne. Metoda ta opiera się na zasadzie, że minerały „pamiętają” ostatni moment, w którym miały kontakt ze światłem słonecznym. Analiza wykazała, że grunt ten był wystawiony na działanie światła w przedziale czasowym obejmującym mniej więcej 6 000 do 8 200 lat temu. Oznacza to bezsprzecznie, że pokrywa lodowa w tym miejscu faktycznie ustąpiła w całości, odsłaniając ląd.

Dlaczego te wyniki są tak istotne w obecnych czasach?

Szacuje się, że ówczesne letnie ocieplenie w tym rejonie Grenlandii wynosiło około +3 do +5°C w porównaniu do chłodniejszych okresów klimatycznych. Co uderzające, te historyczne wartości są porównywalne z prognozami modeli klimatycznych dotyczącymi końca XXI wieku, zakładając obecne tempo antropogenicznego ocieplenia. Mówiąc wprost, „scenariusz z przeszłości” staje się bardzo realnym scenariuszem dla naszej najbliższej przyszłości, co stanowi poważne ostrzeżenie.

Implikacje dla globalnego poziomu mórz

Na podstawie tych danych można dokonać powiązanych szacunków dotyczących wpływu takiego topnienia na poziom oceanów. Odstąpienie wrażliwych, północnych fragmentów lodowego płaszcza mogłoby przyczynić się do globalnego wzrostu poziomu morza o wartości rzędu 0,19 do 0,73 metra. Wartość ta jest oczywiście zależna od przyjętych scenariuszy i modeli klimatycznych, ale pokazuje skalę potencjalnego zagrożenia.

Odkrycia te wnoszą do naszej wiedzy o Ziemi element rozpoznania. Planeta już raz przeszła przez podobny proces topnienia lodu w warunkach umiarkowanego ocieplenia. To nie jest odległa przepowiednia, lecz udokumentowany fakt historyczny. Płaszcz lodowy był w stanie utrzymać ten stan cofnięcia przez tysiąclecia, co sugeruje, że proces ten nie musi oznaczać natychmiastowego i całkowitego zniknięcia lodu, lecz raczej początek głębszego zrozumienia mechanizmów stabilności lodowców w cieplejszym klimacie.

W świetle tych ustaleń, naukowcy zyskują cenną perspektywę, która pozwala lepiej kalibrować obecne modele predykcyjne. Zrozumienie, jak system reagował na historyczne wymuszenia cieplne, jest kluczowe dla przygotowania się na nadchodzące dekady. To nie jest tylko ciekawostka geologiczna, ale fundament pod aktualne strategie adaptacyjne.