Europese Eenheid Rond Denemarken: Groenlandse Soevereiniteitskwestie Laait Op

Op 5 januari deed de Duitse Minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul, een stellige uitspraak waarin hij de soevereiniteit van Groenland overdroeg aan het Koninkrijk Denemarken. Dit gebeurde te midden van hernieuwde Amerikaanse interesse in de aankoop van het eiland. Het commentaar van het hoofd van de Duitse diplomatie, gegeven tijdens een bezoek aan Litouwen, markeerde een zeldzaam moment van Europese eensgezindheid over territoriale integriteit.

Wadephul benadrukte dat Groenland een onlosmakelijk onderdeel vormt van het Deense Koninkrijk. Hij riep tevens op tot een versterking van de defensie van het eiland binnen het NAVO-kader. Deze verklaring was een direct antwoord op recente opmerkingen van de Amerikaanse president Donald Trump, die Groenland opnieuw omschreef als essentieel voor de nationale veiligheid van de VS. Washington wijst op de cruciale strategische ligging van het eiland, dat zich bevindt tussen Noord-Amerika en Europa, op een sleutelpositie in het Arctische gebied waar de belangen van de NAVO, Rusland en China elkaar kruisen.

Groenland beschikt over omvangrijke reserves aan zeldzame aardmetalen. Deze metalen zijn van vitaal belang voor de westerse industrie nu de afhankelijkheid van Chinese export moet worden verminderd. Zowel in Kopenhagen als in Nuuk wordt echter benadrukt dat elke discussie over de soevereiniteit van het eiland niet gevoerd kan worden in termen van 'kopen' of 'annexeren'. Het is een kwestie van principe.

De premier van Groenland, Jens-Frederik Nielsen, liet duidelijk van zich horen met de boodschap: 'Genoeg is genoeg. Dialoog is uitsluitend mogelijk op internationale grondslagen.' Zijn standpunt werd onderschreven door de Deense regeringsleider Mette Frederiksen. Zij merkte op dat de VS, ondanks dat het een bondgenoot is, geen wettelijk recht heeft om aanspraak te maken op gebieden die onder het Koninkrijk vallen.

De diplomatieke verhoudingen verslechterden eind 2025 toen de Deense inlichtingendienst voor het eerst de Verenigde Staten identificeerde als een potentiële veiligheidsdreiging. Als reactie hierop richtte het Deense Ministerie van Buitenlandse Zaken een speciale crisiscel op, een soort 'nachtwacht', om de Amerikaanse activiteiten nauwgezet te volgen.

Vandaag de dag hebben Europese landen, waaronder Duitsland en Frankrijk, hun onwankelbare solidariteit met Denemarken betuigd. Zij bevestigen het principe van zelfbeschikking van volkeren en de onaantastbaarheid van grenzen. Dit brede draagvlak toont niet alleen de verdediging van de Arctische soevereiniteit aan, maar ook het vermogen van de bondgenoten om hun eenheid te bewaren in een tijdperk van toenemende geopolitieke uitdagingen. Het is een duidelijk signaal dat Europa pal achter zijn lidstaten staat.