Door de VS bemiddelde onderhandelingen in Abu Dhabi leiden tot akkoord over uitwisseling van 314 krijgsgevangenen tussen Oekraïne en Rusland

In Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, is op 5 februari 2026 de tweede ronde van de trilaterale vredesbesprekingen succesvol afgerond. Het belangrijkste resultaat van deze diplomatieke inspanning is een akkoord over de uitwisseling van 314 krijgsgevangenen tussen Oekraïne en de Russische Federatie. Deze overeenkomst markeert de eerste gevangenenruil in een periode van vijf maanden en wordt gezien als een tastbaar bewijs van voortdurende diplomatieke betrokkenheid, ondanks de diepgewortelde politieke meningsverschillen die de twee naties nog steeds verdelen.

De intensieve consultaties vonden plaats op 4 en 5 februari 2026, waarbij verschillende werkgroepen hun posities op elkaar afstemden. De Amerikaanse delegatie stond onder leiding van Steven Witkoff, de speciale gezant van de Verenigde Staten, die het nieuws via het sociale mediaplatform X bevestigde. Witkoff werd op 20 januari 2025 door de regering van president Donald Trump aangesteld als speciale gezant voor het Midden-Oosten. Aan Oekraïense zijde werd het woord gevoerd door Rustem Umerov, de secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad (NSDC) en hoofdonderhandelaar, die de dialoog omschreef als inhoudelijk en productief.

De Russische vertegenwoordiging was in handen van Kirill Dmitriev, de speciale gezant van president Vladimir Poetin voor investerings- en economische samenwerking, een functie die hij sinds 23 februari 2025 bekleedt. Dmitriev bestempelde het proces als een goede en positieve stap voorwaarts, maar uitte tegelijkertijd kritiek op Europese inmenging, die volgens hem het bereiken van een bredere vrede bemoeilijkt. De laatste grootschalige gevangenenruil dateert van 2 oktober 2025, toen 205 Oekraïners, onder wie 185 militairen en 20 burgers, naar huis konden terugkeren.

Steven Witkoff benadrukte dat deze uitwisseling aantoont dat gestage diplomatieke inzet tastbare resultaten oplevert en de inspanningen om de oorlog in Oekraïne te beëindigen bevordert, hoewel hij erkende dat er nog aanzienlijk werk aan de winkel is. Deze bijeenkomst in Abu Dhabi was de tweede ronde van de trilaterale gesprekken; de eerste ronde vond plaats op 23 en 24 januari 2026 en eindigde zonder concrete resultaten. Opvallend was ook de deelname van Jared Kushner, voormalig senior adviseur van de Amerikaanse president, aan de discussies.

De context van deze onderhandelingen is echter complex door de aanhoudende vijandelijkheden en recente escalaties op het slagveld. Begin februari 2026 voerde Rusland aanvallen uit op de Oekraïense energie-infrastructuur, acties die door president Zelenskyy scherp werden veroordeeld als een schending van het door de VS voorgestelde energetisch bestand. Ondanks deze militaire spanningen lijken economische factoren de druk op Moskou te verhogen. De inkomsten uit olie en gas voor de Russische federale begroting zijn in januari 2026 gehalveerd ten opzichte van januari 2025.

Met een bedrag van 393,3 miljard roebel bereikten deze inkomsten het laagste niveau sinds augustus 2020. Er wordt een jaarlijkse daling van 46% in deze inkomsten voorspeld, wat het Kremlin mogelijk dwingt tot humanitaire concessies, ook al blijven de fundamentele politieke kwesties, zoals de territoriale geschillen, onopgelost. Oekraïense functionarissen blijven deze territoriale integriteit benadrukken als het grootste struikelblok. De gesprekken in Abu Dhabi zullen naar verwachting in de komende weken worden voortgezet, wat duidt op het openhouden van communicatiekanalen ondanks de diepe verdeeldheid over veiligheid en soevereiniteit.