Przełom w Abu Zabi: Ukraina i Rosja uzgodniły wymianę 314 jeńców wojennych przy mediacji USA

W Abu Zabi, stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich, 5 lutego 2026 roku sfinalizowano drugą rundę trójstronnych rozmów pokojowych. Najważniejszym rezultatem tych intensywnych negocjacji jest porozumienie dotyczące wymiany 314 jeńców wojennych pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską. Jest to pierwsza tego typu operacja od pięciu miesięcy, co czyni ją istotnym sukcesem dyplomatycznym, osiągniętym mimo głębokich i nierozwiązanych dotąd sporów politycznych między obiema stronami konfliktu.

Konsultacje trwały od 4 do 5 lutego 2026 roku i opierały się na pracy w grupach roboczych, których ustalenia były następnie synchronizowane. Amerykańskiej delegacji przewodniczył Steven Witkoff, Specjalny Wysłannik USA, który potwierdził sukces rozmów za pośrednictwem platformy X. Witkoff objął swoją funkcję na Bliskim Wschodzie 20 stycznia 2025 roku w ramach administracji prezydenta Donalda Trumpa. Stronę ukraińską reprezentował Rustem Umerow, Sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony (RBNiO) oraz główny negocjator, który określił dialog jako merytoryczny i produktywny.

Rosję reprezentował Kirill Dmitriev, Specjalny Przedstawiciel Władimira Putina ds. współpracy inwestycyjno-gospodarczej z zagranicą, powołany na to stanowisko 23 lutego 2025 roku. Dmitriev ocenił proces jako pozytywny krok naprzód, choć jednocześnie zasugerował, że zaangażowanie państw europejskich utrudnia wypracowanie szerszego porozumienia pokojowego. W rozmowach uczestniczył również Jared Kushner, były starszy doradca prezydenta USA, co podkreśla wysoką rangę amerykańskiego zaangażowania w proces mediacyjny.

Warto przypomnieć, że ostatnia znacząca wymiana jeńców miała miejsce 2 października 2025 roku. Wówczas do domów powróciło 205 Ukraińców, w tym 185 żołnierzy oraz 20 osób cywilnych. Steven Witkoff zaznaczył, że obecny sukces dowodzi skuteczności wytrwałej dyplomacji w dążeniu do zakończenia wojny, choć przyznał, że przed negocjatorami wciąż pozostaje ogrom pracy. Spotkanie w Abu Zabi było kontynuacją pierwszej rundy rozmów z 23–24 stycznia 2026 roku, która nie przyniosła wówczas wymiernych efektów.

Atmosfera rozmów pozostaje napięta ze względu na niedawną eskalację działań zbrojnych. Na początku lutego 2026 roku Rosja przeprowadziła zmasowane ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną. Prezydent Wołodymyr Zełenski potępił te działania, określając je jako jawne naruszenie zaproponowanego przez Stany Zjednoczone „rozejmu energetycznego”. Te wydarzenia rzucają cień na proces pokojowy, wskazując na kruchość wszelkich nieformalnych ustaleń dotyczących bezpieczeństwa cywilnego.

Istotnym tłem dla działań dyplomatycznych jest pogarszająca się sytuacja gospodarcza Rosji. W styczniu 2026 roku dochody budżetu federalnego z sektora naftowo-gazowego spadły o połowę w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, osiągając poziom 393,3 miliarda rubli. Jest to najniższy wynik od sierpnia 2020 roku. Prognozy wskazują na roczny spadek tych wpływów o 46%, co może skłaniać Moskwę do pewnych ustępstw humanitarnych, mimo że kluczowe kwestie terytorialne pozostają głównym punktem spornym dla ukraińskich władz.

Oczekuje się, że dialog w Abu Zabi będzie kontynuowany w nadchodzących tygodniach. Utrzymanie kanałów komunikacji jest postrzegane jako szansa na dalszą deeskalację, nawet przy zachowaniu fundamentalnych różnic w kwestiach integralności terytorialnej i gwarancji bezpieczeństwa. Regularność spotkań sugeruje, że mediatorzy dążą do stworzenia trwałej platformy wymiany informacji, która mogłaby w przyszłości stać się fundamentem dla bardziej kompleksowych rozwiązań politycznych.