Energiecrisis op Cuba escaleert na stopzetting van Venezolaanse olieleveringen

De energiecrisis op Cuba heeft een kritiek punt bereikt. Dit gebeurde nadat de Verenigde Staten op 3 januari 2026 de Venezolaanse president Nicolás Maduro aanhielden. Deze geopolitieke wending leidde onmiddellijk tot het stopzetten van cruciale olieleveringen vanuit Venezuela. Als direct gevolg kampt het eiland met een nijpend tekort aan brandstof, medicijnen en voedsel. Dit manifesteert zich dagelijks in wijdverbreide, geplande stroomonderbrekingen.

Op de ochtend van 12 januari 2026 liet het nationale energienetwerk van Cuba een beschikbare capaciteit zien van slechts 1.550 MW. De verwachte vraag op dat moment bedroeg 2.180 MW. Dit duidde op een dreigend tekort van 1.730 MW tijdens de piekuren. De energiedaling, direct veroorzaakt door het gebrek aan brandstof, bedroeg 855 MW. Dit cijfer onderstreept de ernst van de energiedreun die het land heeft getroffen.

Historisch gezien was Venezuela de belangrijkste leverancier voor Havana, verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de Cubaanse oliebehoefte. Tussen januari en november 2025 bedroeg de gemiddelde dagelijkse export naar Cuba volgens PDVSA-gegevens 27.000 vaten. De cijfers van Kpler voor 2025 laten echter een verschuiving zien: Mexico, onder leiding van president Claudia Sheinbaum, heeft Venezuela ingehaald als de voornaamste leverancier. Mexico exporteerde gemiddeld 12.284 vaten per dag, wat neerkomt op 44% van de totale import van het eiland. Dit betekende een stijging van 56% ten opzichte van de volumes in 2024. De Venezolaanse export daalde in 2025 naar 9.528 vaten per dag (34% van de import), een afname van 63% vergeleken met het niveau van 2023.

President Sheinbaum bevestigde dat Mexico de leveringen zal voortzetten, waarbij deze worden geclassificeerd als humanitaire hulp. Ze benadrukte echter dat zij niet van plan is de volumes significant te verhogen buiten de contractuele afspraken. De reden hiervoor zijn de verwachte repercussies vanuit Washington. De aankomst van een Mexicaanse tanker met 85.000 tot 90.000 vaten olie op 9 januari 2026 bood een tijdelijke verlichting. Dit adresseert echter niet de structurele kwetsbaarheid van het eiland met betrekking tot de afhankelijkheid van externe bronnen.

Na de arrestatie van Maduro heeft de interim-president van Venezuela, Delcy Rodríguez, de leiding van het land op zich genomen. Ondertussen zijn de Verenigde Staten in onderhandeling met Caracas. De VS willen tot 50 miljoen vaten Venezolaanse olie in ruil voor toegang tot fondsen die momenteel door het Amerikaanse Ministerie van Financiën worden beheerd.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft duidelijk gesteld dat Cuba geen verdere olie of financiële middelen uit Venezuela zal ontvangen, tenzij Havana een akkoord sluit met Washington. Trump beweert dat Cuba deze middelen ontving in ruil voor ‘veiligheidsdiensten’ ten behoeve van de Venezolaanse leiders. Analisten waarschuwen voor catastrofale economische gevolgen voor Cuba. Zij stellen dat de huidige schok vergelijkbaar is met de grootste crisis sinds de revolutie van 1959, een situatie die nog eens wordt verergerd door het langdurige Amerikaanse embargo.