Netflix-documentaire over schaaklegende Judit Polgár opent Sundance op 27 januari 2026

De wereldwijd bekende streamingdienst Netflix heeft onlangs de officiële aankondiging gedaan van een nieuwe, indrukwekkende documentaire getiteld "Queen of Chess". Deze grootschalige productie richt zich volledig op de buitengewone en grensverleggende loopbaan van de Hongaarse schaakster Judit Polgár, die door experts en liefhebbers wereldwijd wordt beschouwd als de meest getalenteerde vrouwelijke schaker in de gehele geschiedenis van de sport. De langverwachte wereldwijde première van de film staat gepland voor 27 januari 2026 en zal plaatsvinden als onderdeel van het prestigieuze Sundance Film Festival in Salt Lake City, gelegen in de Amerikaanse staat Utah.

De regie van dit ambitieuze project is in handen van Rory Kennedy, een filmmaker die eerder werd genomineerd voor een Oscar en een prestigieuze Emmy Award in de wacht sleepte. Kennedy staat bekend om haar documentaires die diepgaand onderzoek naadloos combineren met een krachtige narratieve structuur, zoals eerder te zien was in haar geprezen werk "Last Days in Vietnam". Een cruciaal en spannend thema in de film is de ambitie van Polgár om de strijd aan te gaan met Garry Kasparov. Kasparov was op het hoogtepunt van Polgárs carrière de onbetwiste nummer één van de wereld en had in het verleden controversiële uitspraken gedaan over het vermeende gebrek aan natuurlijke aanleg bij vrouwen voor schaken op het allerhoogste niveau.

De documentaire werpt ook een gedetailleerd en verhelderend licht op het zogenaamde "familie-experiment" dat werd geïnitieerd door de vader van Judit, László Polgár. Deze Hongaarse onderwijspsycholoog en pedagoog was heilig overtuigd van de stelling dat genieën niet worden geboren, maar worden gecreëerd door de juiste stimulans, training en omgeving. Hij paste deze gedurfde theorie in de praktijk toe op zijn drie dochters — Judit, Susan en Sofia — door hen volledig thuis te onderwijzen met een zeer sterke focus op de schaaksport als primair leermiddel. Hiermee wilde hij onomstotelijk bewijzen dat vrouwen in staat zijn om tot de absolute wereldtop door te dringen in disciplines die van oudsher door mannen werden gedomineerd.

De sportieve opmars van Judit Polgár was gedurende haar jeugd ronduit spectaculair te noemen. Reeds op twaalfjarige leeftijd slaagde zij erin om een plek te veroveren in de top 100 van de officiële FIDE-wereldranglijst, waarbij zij in januari 1989 de 55e positie bezette. In het jaar 1991, toen zij de leeftijd van slechts 15 jaar en 4 maanden had bereikt, verbrak zij het 33 jaar oude record van de legendarische Amerikaanse schaker Bobby Fischer door de jongste grootmeester uit de geschiedenis te worden. Deze historische prestatie markeerde het begin van een indrukwekkende reeks mijlpalen die haar status als wereldwijd sporticoon definitief zouden bevestigen.

Polgár blijft tot op de dag van vandaag de enige vrouw die ooit de mondiale top 10 van de schaakwereld heeft bereikt, met een indrukwekkende achtste plaats op de wereldranglijst in juli 2004 als haar persoonlijke record. Bovendien is zij de enige vrouwelijke speler in de geschiedenis wiens officiële rating de magische grens van 2700 punten heeft overschreden. Gedurende haar actieve loopbaan boekte zij memorabele overwinningen op maar liefst elf huidige of voormalige wereldkampioenen, waaronder grootheden zoals Garry Kasparov, Anatoly Karpov en Vladimir Kramnik. Haar successen zorgden voor een aardverschuiving in de schaakwereld en daagden de gevestigde orde op fundamentele wijze uit.

Om een compleet en eerlijk beeld te schetsen, is voor de productie van "Queen of Chess" uitgebreid gebruikgemaakt van diepgaande interviews met Judit Polgár zelf, haar naaste familieleden en diverse prominente figuren uit de internationale schaakgemeenschap. Daarnaast bevat de film een schat aan unieke, niet eerder gepubliceerde archiefbeelden die een intiem en persoonlijk beeld schetsen van haar weg naar de top. Het creatieve team achter de film bestaat onder meer uit de ervaren cinematograaf Imre Juhász en uitvoerend producent Gábor Harmi. De documentaire wordt gepositioneerd als een indringende verkenning van de wijze waarop men genderbarrières en maatschappelijke vooroordelen binnen de professionele topsport succesvol kan overwinnen.

Na de feestelijke vertoning op het Sundance-festival, een platform waar regisseur Kennedy in het verleden al vaker haar gewaardeerde werk presenteerde, zal de documentaire vanaf 6 februari 2026 wereldwijd beschikbaar zijn voor het grote publiek via Netflix. De makers hebben als doel gesteld om de prestaties van Polgár te presenteren als een universeel en krachtig symbool van menselijke veerkracht. De film nodigt de kijker uit om kritisch te kijken naar diepgewortelde aannames met betrekking tot talent, ambitie en de werkelijke grenzen van wat er mogelijk is wanneer men vastberadenheid toont tegenover scepticisme.