Verwachting Geomagnetische Storm G2 na X1.9 Zonnevlam op 1 December 2025

Begin december 2025 staat de ruimtevaart weer in de belangstelling vanwege een krachtige uitbarsting op de zon. Dit kosmische fenomeen, veroorzaakt door een intense zonnevlam en een daaropvolgende coronale massa-ejectie (CME), begon met de registratie van een vlam van klasse X1.9 op maandag 1 december 2025. Het hoogtepunt van deze activiteit werd bereikt om 02:49 Greenwich Mean Time (GMT). Deze specifieke uitbarsting vond plaats in het actieve gebied AR4299 en veroorzaakte op 2 december al ernstige radiostoringen van niveau R3 boven Australië en delen van Zuidoost-Azië.

Het Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration’s Space Weather Prediction Center (NOAA SWPC), in samenwerking met NASA, heeft inmiddels een officieel waarschuwingsbericht uitgegeven. De prognose wijst op de mogelijkheid dat op woensdag 3 december en donderdag 4 december 2025 het niveau van een geomagnetische storm G2 (Matig) bereikt kan worden. Deskundigen achten het waarschijnlijk dat de CME slechts een 'scherende aanraking' zal geven aan het magnetisch veld van de aarde, maar dit effect kan versterkt worden.

Er is extra reden tot zorg vanwege een mogelijke samenloop met een binnenkomende hogesnelheidsstroom afkomstig uit een coronale gat (CH HSS). Dit scenario zou de intensiteit van de storm tijdelijk kunnen opvoeren tot niveau G3 (Sterk). Het is de interactie tussen de CME en de aardmagnetosfeer die cruciaal is voor de stabiliteit van onze technologische infrastructuur. Deze wolken van gemagnetiseerde plasma kunnen snelheden bereiken van 100 tot meer dan 3000 kilometer per seconde.

Dergelijke gebeurtenissen hebben het potentieel om de magnetopauze zo sterk samen te drukken dat deze zich binnen de banen van geostationaire satellieten bevindt. Hierdoor verliezen deze systemen hun bescherming, wat de elektronica blootstelt aan gevaar. Voor de huidige situatie betekent dit een risico op tijdelijke storingen in satellietcommunicatie, verminderde nauwkeurigheid van GPS-signalen, en verstoringen in mobiele en radioverbindingen.

Mocht de storm inderdaad het G2-niveau bereiken, dan kunnen de gematigde veldschommelingen leiden tot het zichtbaar worden van poollicht ver buiten de poolgebieden. Bovendien kunnen er spanningspieken ontstaan die potentieel schade kunnen toebrengen aan elektriciteitstransformatoren. De coördinatie van de respons op deze ruimteweerbedreiging onderstreept de effectieve samenwerking tussen internationale instanties. Naast het NOAA SWPC zijn specialisten van NASA en de Laboratoria voor Zonne-astronomie van de Russische Academie van Wetenschappen (RAS), met name vertegenwoordigers van het Instituut voor Ruimteonderzoek (IKI RAS), actief betrokken bij de analyse.

Deze recente activiteit past in een bredere trend: in november 2025 was hetzelfde gebied AR4299, voorheen bekend als AR4274, al de bron van een krachtige X5.1-vlam op 11 november, naast andere significante uitstoot. Hoewel december doorgaans een rustigere maand is, wijkt de zonneactiviteit in 2025 af van het gemiddelde, aldus NOAA. De bijzonderheid van dit recente incident schuilt in het mogelijke synergetische effect: de CH HSS kan het plasma van de CME versnellen, wat de kans op een G3-storm verklaart.

Naast de technologische implicaties wordt ook een esthetisch neveneffect verwacht, aangezien de verstoringen poollicht kunnen veroorzaken dat zichtbaar is tot in de noordelijke staten van de VS. De inherente onzekerheid in de precieze inslagkracht vereist verhoogde waakzaamheid, zoals geadviseerd door NOAA. De monitoring van de situatie wordt voortgezet om nauwkeurig vast te stellen hoe sterk het geomagnetische veld van de aarde de komende twee dagen zal worden beïnvloed.