Nieuwe radiogegevens onthullen complexe magnetische structuur in de Boogschutterarm van de Melkweg

In het begin van 2026 hebben nieuwe radio-astronomische waarnemingen een gedetailleerd beeld geschetst van de verborgen magnetische architectuur binnen ons Melkwegstelsel. Deze onzichtbare krachtlijnen spelen een cruciale rol in de dynamiek van interstellair gas en bepalen in grote mate hoe sterren worden gevormd, wat essentieel is voor ons begrip van de galactische evolutie. Dr. Jo-Anne Brown van de Universiteit van Calgary benadrukt hierbij dat het Melkwegstelsel zonder dit magnetische veld onvermijdelijk zou bezwijken onder de enorme kracht van zijn eigen zwaartekracht.

Het onderzoeksproject, onder leiding van Dr. Brown, professor aan de afdeling Natuurkunde en Astronomie van de Universiteit van Calgary, resulteerde in januari 2026 in de publicatie van twee wetenschappelijke artikelen in de gerenommeerde tijdschriften "The Astrophysical Journal" en "The Astrophysical Journal Supplement Series". Het team maakte gebruik van een geavanceerde multifrequentie-aanpak met de radiotelescoop van het Dominion Radio Astrophysical Observatory (DRAO) in Brits-Columbia, een faciliteit van de National Research Council van Canada. Door de noordelijke hemel te scannen in een frequentiebereik van 350 tot 1030 MHz, konden de onderzoekers waardevolle gegevens verzamelen voor het GMIMS-project (Global Magneto-Ionic Medium Survey), dat streeft naar een volledige kaart van het magnetische veld van de Melkweg.

Een fundamentele techniek die werd ingezet om de complexe, overlappende signalen te ontrafelen, is het fenomeen van de Faraday-rotatie. Dit effect, dat voor het eerst werd beschreven door Michael Faraday in 1845, doet zich voor wanneer de polarisatie van radiogolven draait terwijl ze door geïoniseerd gas reizen dat doordrongen is van magnetische velden. Door deze verschuiving nauwkeurig te volgen, kunnen astronomen de component van het magnetische veld langs de gezichtslijn bepalen, wat een krachtig instrument vormt voor het in kaart brengen van de galactische magnetische architectuur.

Tijdens het onderzoek ging speciale aandacht uit naar de Boogschutterarm, een van de grootste spiraalvormige structuren in onze Melkweg. Hierbij werd een opmerkelijke anomalie ontdekt: de richting van het magnetische veld in deze specifieke arm bleek omgekeerd te zijn ten opzichte van het algemene galactische veld. Dr. Brown verduidelijkte dat terwijl het algemene veld van bovenaf gezien met de klok mee draait, het veld in de Boogschutterarm juist tegen de klok in beweegt. Deze ontdekking, gedaan in het kader van het DRAGONS-project (DRAO GMIMS of the Northern Sky), toont voor het eerst aan dat dergelijke complexe structuren op zo'n enorme schaal kunnen voorkomen.

Rebecca Booth, de hoofdauteur van de tweede publicatie, introduceerde een innovatief driedimensionaal model dat deze magnetische inversie interpreteert als een diagonale structuur wanneer deze vanaf de aarde wordt geobserveerd. Dit onderzoek, dat een volledig en nauwkeurig gekalibreerde dataset opleverde, vormt een aanzienlijke Canadese bijdrage aan de wereldwijde astronomie. Bovendien vertoont ongeveer 55% van de gezichtslijnen in dit overzicht een hoge mate van "Faraday-complexiteit", wat wijst op een aanzienlijke ongelijkmatigheid in het magnetische veld van ons sterrenstelsel.