Meteorologische Modellen Voorzien Transitie van Decemberwarmte naar Arctische Kou in Januari 2026

Meteorologische modellen wijzen op een fundamentele transitie in de Europese weersystemen rond de overgang van het jaar 2025 naar 2026. De huidige, ongebruikelijk milde decemberdagen, die in West-Europa temperaturen tot 10°C boven het gemiddelde lieten zien, staan op het punt te veranderen in een significant koudere fase. Deze ommekeer wordt met name verwacht in Centraal- en Oost-Europa tegen de aanvang van januari 2026, toegeschreven aan voorspelde verschuivingen in atmosferische drukgradiënten die de baan van koude, arctische luchtmassa's naar het zuiden zouden kunnen sturen.

De aanhoudende La Niña-fase in de Stille Oceaan speelt een cruciale rol in deze dynamiek. Deze fase beïnvloedt de positie van de straalstroom en heeft stormpaden richting Zuidwest-Europa en Noord-Afrika geleid, wat bijdroeg aan de recente warmte. Hoewel de La Niña momenteel als zwak tot matig wordt beschouwd en mogelijk aanhoudt tot het begin van de lente van 2026, kan deze, in combinatie met een verstoorde poolwervel, leiden tot meer dynamische drukpatronen. Dit verhoogt de kans op scherpe koude-uitbraken in Europa, Siberië, de Verenigde Staten en Canada.

De grootste meteorologische onzekerheid en het hoogste risico op ernstige vorst en arctische intrusies zijn specifiek gemarkeerd voor februari 2026, met een focus op de centrale en oostelijke regio's van het continent. Seizoensmodellen, zoals die van het Europese Centrum voor Middellange Termijn Weersverwachtingen (ECMWF), suggereren dat de winter in Noord-, West- en Centraal-Europa iets kouder dan normaal kan uitpakken, vooral als dit samenvalt met een negatieve Noord-Atlantische Oscillatie (NAO). De invloed van de El Niño Southern Oscillation (ENSO) maakt langetermijnvoorspellingen lastiger wanneer deze zich in een neutrale fase bevindt.

Voor de Alpenregio wijzen recente seizoensmodellen van ECMWF en het Britse Met Office (UKMO) op een relatief gematigd sneeuwbeeld in december en januari door hogedrukinvloeden en zachte westelijke stromingen, met lokaal meer sneeuw in het centrale Alpengebied. Tegelijkertijd meldt de European Network of Transmission System Operators for Electricity (ENTSO-E) dat Europa over het algemeen goed voorbereid is op de winter van 2025-2026, met beperkte regionale risico's voor de elektriciteitsvoorziening, ondanks onzekerheden in Oekraïne. In contrast met de verwachte afkoeling in Centraal- en Oost-Europa, blijven de zuidelijke uithoeken, zoals de Canarische Eilanden, met maxima rond 18 tot 19 graden Celsius in januari 2026, een weerscontrast bieden.

In België wordt voor januari 2026 een gemiddelde temperatuur tussen 2°C en 6°C verwacht, met ongeveer 3 tot 8 dagen regen en enkele dagen sneeuw. Nederland kent een vergelijkbaar beeld met temperaturen tussen 3°C en 6°C, waarbij men ongeveer 8 tot 15 dagen regen en circa 5 dagen sneeuw kan verwachten. De verschuiving van de drukpatronen, die de koude lucht uit het noorden of oosten kan aanvoeren, is de sleutelfactor die de mate van de winterse omstandigheden in de Lage Landen zal bepalen. Dit patroon van wisselvalligheid benadrukt de complexiteit van de atmosferische teleconnecties die het weer wereldwijd beïnvloeden.