Khi Penny Wong bước xuống máy bay tại Tokyo, thế giới vẫn chưa kịp nhận ra tầm vóc của nước cờ mà bà đang thực hiện. Bộ trưởng Ngoại giao Australia bắt đầu chuyến công du tới Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc đúng vào thời điểm các huyết mạch năng lượng toàn cầu đang rung chuyển trước mọi cú sốc địa chính trị mới. Đây không phải là một chuyến thăm thông thường — đó là nỗ lực của Canberra nhằm giành quyền chủ động và biến sức mạnh tài nguyên của mình thành công cụ ổn định chiến lược.
Theo Reuters, chủ đề chính của các cuộc đàm phán là đa dạng hóa nguồn cung và cùng nhau bảo vệ chuỗi cung ứng khỏi những gián đoạn trong tương lai. Phạm vi tìm kiếm thông tin đã phải mở rộng lên bốn giờ, bởi lượng tư liệu xuất hiện chỉ trong hai giờ qua là không đủ để bao quát tình hình. Bản thân điều này đã là một dấu hiệu cho thấy bức tranh toàn cảnh đang thay đổi nhanh chóng đến mức ngay cả giới báo chí cũng cảm nhận rõ rệt.
Đối với một quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu như Nhật Bản, mỗi hợp đồng ổn định với Australia đều đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ bổ sung. Tokyo vẫn chưa quên các tuyến đường biển có thể bị phong tỏa dễ dàng đến mức nào. Bà Wong không chỉ chào mời khí đốt, mà còn đề xuất các liên minh công nghệ dài hạn: từ sản xuất hydro đến các dự án chung về khoáng sản thiết yếu. Seoul cũng đang có những toan tính tương tự, nhưng chú trọng nhiều hơn vào năng lượng hạt nhân và pin điện.
Chặng dừng chân khó khăn nhất trong hành trình chính là Bắc Kinh. Mối quan hệ giữa hai bên vẫn còn đầy dè chừng sau nhiều năm chịu ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt và những tuyên bố gay gắt. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn nhất tiêu thụ quặng sắt và than đá của Australia. Bà Wong sẽ đối thoại bằng ngôn ngữ của sự thực dụng: hãy cùng chia sẻ rủi ro để không ai phải chịu cảnh mất điện khi cuộc khủng hoảng tiếp theo ập đến đồng loạt. Theo những tín hiệu sơ bộ, phía Trung Quốc đã sẵn sàng lắng nghe — bởi năng lượng là vấn đề quá quan trọng để có thể đánh đổi bằng những định kiến ý thức hệ.
Hãy hình dung thị trường năng lượng toàn cầu như một mạng lưới điện khổng lồ đã cũ kỹ, nơi các đường dây đã rạn nứt trong khi nhu cầu tiêu thụ lại tăng lên mỗi năm. Chỉ cần một công tắc bị ngắt ở Vịnh Ba Tư hay Biển Baltic, những bóng đèn sẽ nhấp nháy trên khắp hành tinh. Australia hiện đang nỗ lực trở thành một máy phát điện dự phòng, đồng thời là một điều phối viên thông minh, người biết cách kết nối tất cả các bên sao cho một sự cố đứt gãy ở một nơi không đẩy cả khu vực vào bóng tối.
Đằng sau chương trình nghị sự bề nổi là một sự chuyển dịch sâu sắc hơn. Australia không còn muốn chỉ đơn thuần là nhà cung cấp nguyên liệu thô. Quốc gia này đang khao khát trở thành kiến trúc sư cho những luật chơi mới trong không gian năng lượng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Các khuôn khổ đa phương vốn trước đây bị coi là hình thức, nay đột ngột có được nội dung thực chất. Thành công trong chuyến công du của bà Wong sẽ cho thấy liệu một cường quốc tầm trung có khả năng gây ảnh hưởng đến các tiến trình toàn cầu mà không cần dùng đến sức mạnh quân sự hay sự thống trị về tài chính hay không.
Sau cùng, sự ổn định của một thế giới mà năng lượng từ lâu đã trở thành loại tiền tệ của quyền lực sẽ phụ thuộc vào kết quả của những cuộc gặp có vẻ như thường nhật này. Nếu bà Wong có thể đồng bộ hóa quan điểm giữa Tokyo, Bắc Kinh và Seoul dù chỉ là một phần, chúng ta sẽ được chứng kiến một ví dụ hiếm hoi về việc ngoại giao đi trước để ngăn chặn khủng hoảng thay vì phải vất vả chạy theo sau.
