Toen Penny Wong in Tokio uit het vliegtuig stapte, had de wereld de omvang van haar manoeuvre nog niet volledig door. De Australische minister van Buitenlandse Zaken begint haar rondreis langs Japan, China en Zuid-Korea op een moment dat de mondiale energieaders trillen bij elke nieuwe geopolitieke schok. Dit is geen gewoon werkbezoek, maar een poging van Canberra om het initiatief te grijpen en haar rijkdom aan grondstoffen om te smeden tot een instrument voor strategische stabiliteit.
Volgens Reuters is het hoofdonderwerp van de besprekingen het diversifiëren van de leveringen en het gezamenlijk beschermen van toeleveringsketens tegen toekomstige verstoringen. De zoektocht naar actuele informatie moest worden uitgebreid naar een venster van vier uur, omdat er de afgelopen twee uur simpelweg te weinig nieuws was verschenen. Dat is op zichzelf al veelzeggend: zelfs de media voelen aan hoe snel het speelveld momenteel verandert.
Voor het volledig importafhankelijke Japan voelt elk stabiel contract met Australië als een extra laag bepantsering. Tokio herinnert zich nog maar al te goed hoe kwetsbaar de maritieme handelsroutes zijn. Wong biedt dan ook meer dan alleen gas; ze mikt op technologische allianties voor de lange termijn, van waterstofproductie tot projecten rond kritieke mineralen. Seoel volgt een vergelijkbare koers, maar legt nog meer de nadruk op kernenergie en de productie van batterijen.
Het lastigste deel van de reis voert naar Peking. De onderlinge verhoudingen zijn nog altijd gespannen na jaren van wederzijdse sancties en harde taal. Desondanks blijft China de grootste afnemer van Australisch ijzererts en steenkool.
Wong zal de taal van het pragmatisme spreken: laten we de risico's spreiden, zodat niemand in het donker komt te zitten wanneer een volgende crisis ons allemaal raakt. De Chinezen lijken, afgaande op de eerste signalen, bereid te luisteren, aangezien energie te cruciaal is voor ideologische grillen.
Zie de mondiale energiemarkt als een enorm, verouderd elektriciteitsnet waarvan de bedrading barsten vertoont terwijl de vraag jaarlijks toeneemt. Zodra er in de Perzische Golf of de Oostzee een schakelaar wordt omgezet, beginnen de lampen over de hele wereld te flikkeren. Australië probeert nu die noodgenerator en slimme regisseur te zijn die alle partijen zo verbindt dat een lokale storing de regio niet in duisternis stort.
Achter deze diplomatieke agenda gaat een fundamentelere verschuiving schuil. Australië neemt geen genoegen meer met de rol van louter grondstoffenleverancier. Het land wil de architect worden van de nieuwe spelregels binnen de Aziatisch-Pacifische energiesector.
Multilaterale samenwerkingsverbanden die voorheen puur symbolisch leken, krijgen plotseling een wezenlijke betekenis. Het succes van de reis van Wong zal aantonen of een middelgrote mogendheid wereldwijde processen kan sturen zonder inzet van militair vertoon of financiële dominantie.
Uiteindelijk bepalen deze schijnbaar routinematige ontmoetingen hoe voorspelbaar de wereld blijft, nu energie de munteenheid van de macht is geworden. Als Wong erin slaagt de standpunten van Tokio, Peking en Seoel enigszins te stroomlijnen, zijn we getuige van een zeldzaam moment waarop diplomatie een crisis vóór is in plaats van erachteraan te hollen.
