Dòng dầu thô đã sẵn sàng chảy ngược trở lại qua đường ống "Hữu nghị" để tiến vào trung tâm châu Âu. Theo dữ liệu từ Reuters công bố ngày 22 tháng 4, việc nối lại nguồn cung có thể giúp khai thông các kế hoạch năng lượng then chốt của EU cho năm 2026. Sự kiện này diễn ra đồng thời với việc phê duyệt khoản vay trị giá hàng tỷ đô la cho Ukraine, mà hãng AP News đã thông tin chi tiết khi tiết lộ vai trò ngầm của Hungary trong các cuộc đàm phán này.
Tuyến đường ống "Hữu nghị", vốn được xây dựng từ thời Liên Xô, từ lâu đã biến chuyển từ một biểu tượng của tình huynh đệ thành một công cụ để mặc cả cứng rắn. Bất chấp các gói trừng phạt dồn dập, Hungary và Slovakia vẫn tiếp tục tiếp nhận dầu từ Nga cho đến khi những rào cản về kỹ thuật và pháp lý khiến dòng chảy này bị ngưng trệ. Hiện tại, theo các nguồn tin từ Reuters, những trở ngại này đang dần được dỡ bỏ.
Việc EU thông qua khoản vay dành cho Ukraine chỉ trở nên khả thi sau khi Budapest nhận được những cam kết bảo đảm liên quan đến đường ống dẫn dầu. AP News đã chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa hai sự kiện này: nếu không đạt được thỏa hiệp về tuyến "Hữu nghị", Thủ tướng Orbán chắc chắn sẽ tiếp tục ngăn cản gói viện trợ cho Kyiv. Theo cách đó, các cơ chế vận hành của EU đang biến thành một thị trường của sự nhượng bộ lẫn nhau.
Đứng sau những nước cờ chính trị này là những lợi ích kinh tế vô cùng thực tế. Hungary cần nguồn dầu giá rẻ để duy trì việc làm tại các nhà máy hóa dầu và giữ giá nhiên liệu ở mức thấp hơn so với các quốc gia láng giềng. Trong khi đó, Ukraine cần tiền để chi trả lương cho quân đội, tái thiết cơ sở hạ tầng và đơn giản là để duy trì sự tồn tại của nền kinh tế trong thời chiến. Mỗi bên tham gia đều đang theo đuổi những mục tiêu riêng biệt của mình.
Các nguồn tin từ BBC đã bổ sung thêm vào bức tranh toàn cảnh: những sự việc như vậy cho thấy chính sách "từ bỏ Nga" của châu Âu hiện nay đang được thực hiện một cách chọn lọc đến mức nào. Một lệnh cấm vận toàn diện vẫn chỉ dừng lại ở mức khẩu hiệu, trong khi thực tế lại là những ngoại lệ cụ thể do địa lý và kinh tế chi phối. Các quốc gia Trung Âu đơn giản là không thể tái cấu trúc hệ thống năng lượng của mình chỉ trong một sớm một chiều.
Đối với những người dân bình thường, điều này mang lại đồng thời hai thông điệp trái ngược nhau. Những người lái xe tại châu Âu có thể kỳ vọng vào giá xăng dầu ổn định hơn, còn các gia đình Ukraine có thể hy vọng rằng lương hưu và các khoản trợ cấp sẽ tiếp tục được chi trả trong ít nhất vài tháng tới. Cái giá của chiến tranh một lần nữa không chỉ được đo đếm bằng đạn pháo, mà còn bằng những thùng dầu và hàng tỷ đô la tiền vay.
Như một câu ngạn ngữ của người Slav phương Đông có câu: "Con sói đói thậm chí sẵn sàng mang sự thỏa hiệp ra khỏi rừng". Ngày nay, khi bị kẹt giữa cơn đói năng lượng và các nguyên tắc chính trị, châu Âu đang lựa chọn chính giải pháp thỏa hiệp đó. Nó có thể không đẹp đẽ hay mang tính anh hùng, nhưng nó giúp hệ thống hiện tại tiếp tục vận hành.
Hiệu ứng dài hạn của vấn đề này có thể mang tính nghịch lý. Việc nối lại đường ống "Hữu nghị" giúp Nga duy trì ít nhất một phần doanh thu, đồng thời tạo điều kiện cho EU có thêm thời gian để thực hiện đa dạng hóa nguồn cung thực sự. Bên cạnh đó, khoản vay dành cho Ukraine sẽ củng cố khả năng kháng cự của quốc gia này, giúp các cuộc đàm phán trong tương lai trở nên cân bằng hơn. Tất cả mọi yếu tố đều có mối liên hệ mật thiết với nhau.
Kết luận thực tiễn quan trọng nhất ở đây rất đơn giản: trong địa chính trị hiện đại, những lằn ranh về tư tưởng thường được vẽ đè lên những đường ống kinh tế và những sợi dây tài chính.
