Chiến thắng áp đảo của ông Mark Carney với thế đa số tại quốc hội đã ngay lập tức làm thay đổi cục diện chính sách đối ngoại của Canada. Thay vì phải thận trọng lèo lái giữa các đảng phái, Ottawa giờ đây đã có thể đối thoại với Washington từ một vị thế ổn định nội bộ vững chắc.
Theo hãng tin Reuters, ngay sau cuộc bầu cử, chính phủ đã đặt ra mục tiêu rõ ràng là ký kết một hiệp định thương mại mới với Mỹ vào năm 2026. Đây không đơn thuần là một bản tuyên bố ý định, mà là một ưu tiên cụ thể dựa trên quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng suốt nhiều tháng và sự thấu hiểu các rủi ro tích tụ trong quan hệ song phương.
Ông Mark Carney, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada và Ngân hàng Trung ương Anh, chưa bao giờ giấu giếm quan điểm rằng an ninh kinh tế là điều kiện tiên quyết cho chủ quyền quốc gia. Giờ đây, khi không còn áp lực phải tìm kiếm sự ủng hộ từ phe đối lập, ông có thể thực hiện những chiến lược dài hạn mà một chính phủ thiểu số tại quốc hội trước đây đơn giản là không thể thực hiện được.
Hoạt động giao thương giữa hai quốc gia không phải là những con số tỷ đô trừu tượng, mà là thực tế đời sống hàng ngày của hàng triệu người dân. Từ những nhà máy ô tô ở Ontario, các giàn khoan dầu tại Alberta cho đến những nông dân vùng thảo nguyên, tất cả đều đang vận hành theo nhịp đập của thị trường Mỹ. Bất kỳ rào cản thuế quan mới nào cũng sẽ tác động trực diện đến họ nhanh hơn nhiều so với các tập đoàn lớn.
Theo Reuters, chiến lược của Canada được xây dựng dựa trên việc củng cố và phát triển các điều khoản của hiệp định USMCA hiện tại. Ottawa đang nỗ lực thiết lập các quy tắc có tính dự báo trước khi những biến động chính trị tiềm tàng tại Washington tạo ra các rào cản mới. Đây là một ví dụ điển hình cho chính sách ngoại giao phòng ngừa của một quốc gia tầm trung.
Trong lịch sử, Canada luôn ở vị thế đối tác yếu thế hơn và phải vận dụng sự linh hoạt tối đa để giữ vững thể diện cũng như bảo vệ việc làm cho người dân. Bối cảnh hiện tại vẫn lặp lại kịch bản kinh điển này, nhưng có một điểm khác biệt then chốt: ông Carney đang nắm giữ nguồn lực chính trị tại quốc hội mà nhiều người tiền nhiệm chưa từng có được.
Đằng sau những thuật ngữ khô khan của các "sáng kiến kinh tế - thương mại" là những lợi ích sát sườn của người dân như lương bổng, hưu trí và ngân sách địa phương. Khi mà một phần đáng kể GDP của quốc gia này phụ thuộc vào khả năng tiếp cận thị trường của quốc gia kia, các cuộc đàm phán không còn đơn thuần là địa chính trị mà đã trở thành vấn đề ổn định xã hội.
Ông Carney rõ ràng đang kỳ vọng rằng sự thống nhất nội bộ sẽ cho phép Canada không chỉ đáp trả các sáng kiến từ phía Mỹ, mà còn chủ động đề xuất chương trình nghị sự riêng — từ việc cùng quản lý các khoáng sản thiết yếu đến các quy định mới về thương mại số. Liệu Washington có sẵn lòng lắng nghe hay không, thời gian sẽ trả lời.
