Xe điện trở thành "lá chắn" giảm bớt tác động từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ do xung đột Trung Đông

Mặc dù dầu mỏ vẫn luôn được coi là điểm yếu cốt lõi của nền kinh tế toàn cầu, sự bùng nổ của xe điện (EV) đang dần thay đổi cục diện này một cách mạnh mẽ. Trong bối cảnh những căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông gây ra nhiều biến động về nguồn cung, xe điện đã đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, từ đó xoa dịu các tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay.

Theo các số liệu mới nhất từ báo cáo của trung tâm phân tích Ember, vào năm 2025, xe điện trên toàn thế giới đã thay thế khoảng 1,7 triệu thùng dầu mỗi ngày. Đây là một bước nhảy vọt đáng kể so với con số 1,3 triệu thùng được ghi nhận vào năm 2024. Lượng dầu được cắt giảm này tương đương với tổng sản lượng khai thác của một quốc gia sản xuất dầu mỏ quy mô nhỏ, cho thấy tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của phương tiện xanh đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Đáng chú ý, những đánh giá từ Ember vẫn được xem là khá thận trọng khi so sánh với các tổ chức phân tích tài chính khác. Điển hình là Bloomberg gần đây đã đưa ra con số ước tính lên tới 2,3 triệu thùng dầu mỗi ngày bị thay thế bởi xe điện. Con số này gần như tương đương với toàn bộ sản lượng xuất khẩu dầu mỏ của Iran, vốn đạt mức khoảng 2,4 triệu thùng mỗi ngày, minh chứng cho sức mạnh chuyển đổi nhanh chóng của ngành công nghiệp ô tô điện.

Bước sang năm 2025, thị phần của xe điện trong tổng doanh số bán ô tô toàn cầu đã chính thức vượt ngưỡng 20%. Tại các thị trường trọng điểm như châu Âu và Trung Quốc, tỷ lệ này thậm chí còn ấn tượng hơn khi dao động từ 25% đến 30%. Một trong những động lực chính thúc đẩy xu hướng này là việc giá pin đã giảm mạnh từ 15% đến 20% chỉ trong vòng một năm, giúp xe điện trở nên kinh tế hơn hẳn so với xe chạy xăng truyền thống với mức tiết kiệm chi phí vận hành và nhiên liệu lên tới 60-70%.

Ông Daan Walter, chuyên gia từ Ember, nhận định rằng dầu mỏ chính là "gót chân Achilles" của nền kinh tế thế giới vì tính dễ bị tổn thương trước các biến động chính trị. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh sự khác biệt rõ rệt so với các cuộc khủng hoảng năng lượng vào những năm 1970. Hiện nay, xe điện đang cung cấp một giải pháp thay thế thực thụ khi giá thành ngày càng rẻ hơn so với xe xăng, đồng thời hỗ trợ các quốc gia xây dựng hàng rào bảo vệ vững chắc trước những cú sốc kinh tế trong tương lai.

Xu hướng chuyển dịch này được dự báo sẽ còn diễn ra mạnh mẽ hơn nữa trong thập kỷ tới. Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đến năm 2030, xe điện có khả năng thay thế từ 5 đến 7 triệu thùng dầu mỗi ngày. Bên cạnh đó, các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng trạm sạc đã tăng trưởng vượt bậc 40% trong năm 2025. Việc đẩy mạnh sản xuất pin tại Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ cũng góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cuối cùng, cuộc khủng hoảng tại Trung Đông có thể vô tình trở thành chất xúc tác đẩy nhanh quá trình "điện hóa" giao thông toàn cầu. Việc chuyển dịch sang xe điện không chỉ đơn thuần là một xu hướng công nghệ mà còn là bước đi chiến lược hướng tới sự độc lập về năng lượng của mỗi quốc gia. Sự phát triển này hứa hẹn sẽ tạo ra một nền kinh tế bền vững hơn, ít bị tổn thương hơn trước những biến động chính trị và sự bấp bênh của nguồn cung nhiên liệu từ bên ngoài.