Phim tài liệu 'Orwell: 2+2=5' của Raoul Peck: Khi những lời cảnh báo phản địa đàng đối diện với khủng hoảng toàn cầu

Tác phẩm tài liệu mới nhất của đạo diễn Raoul Peck mang tên "Orwell: 2+2=5" đã thiết lập một mối liên kết trực diện và đầy ám ảnh giữa những lời cảnh báo về xã hội phản địa đàng của George Orwell với những biến động dữ dội của thế giới đương đại. Bộ phim đã có buổi ra mắt toàn cầu tại hạng mục Cannes Premiere trong khuôn khổ Liên hoan phim Cannes vào ngày 17 tháng 5 năm 2025. Raoul Peck, nhà làm phim lừng danh với các tác phẩm như "I Am Not Your Negro" (2016) và "Exterminate All the Brutes" (2021), đã khéo léo sử dụng những bản thảo cá nhân chưa từng công bố của Orwell, được truyền tải qua giọng đọc của nam diễn viên Damian Lewis, kết hợp với những thước phim tư liệu về các sự kiện thời sự đang diễn ra.

Vị đạo diễn gốc Haiti này chia sẻ rằng ông bị thu hút bởi những trải nghiệm cá nhân của Orwell khi sinh ra tại Ấn Độ thuộc Anh, điều đã góp phần hình thành nên thế giới quan nhân văn sâu sắc của nhà văn. Được đưa vào sản xuất từ tháng 3 năm 2023 với sự hỗ trợ đắc lực từ Orwell Estate, bộ phim đi sâu vào phân tích các khái niệm kinh điển như Ngôn ngữ mới (Newspeak), Tư duy kép (Doublethink) và Anh Cả (Big Brother), đồng thời khẳng định giá trị bền vững của chúng trong bối cảnh chính trị hiện nay. Damian Lewis, ngôi sao nổi tiếng qua các vai diễn trong "Homeland" và "Billions", đã thổi hồn vào những bức thư và nhật ký riêng tư của Orwell, tạo nên một bài tiểu luận điện ảnh mà giới phê bình đánh giá là "một tác phẩm khẩn thiết và không thể thiếu cho thời đại chúng ta".

Trong phim, Peck đã thực hiện một sự đối chiếu tỉ mỉ giữa những quan sát sắc bén của Orwell với các vấn đề nhức nhối hiện nay, tiêu biểu là các cuộc xung đột đang tiếp diễn tại Ukraine và Dải Gaza. Tác phẩm cũng không ngần ngại mổ xẻ những phát ngôn của các nhà lãnh đạo thế giới, bao gồm Donald Trump và Vladimir Putin. Qua đó, bộ phim phân tích một cách phê phán sự giám sát toàn diện và việc thao túng sự thật thông qua các uyển ngữ chính trị cùng sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo. Điều này cho thấy những ý tưởng từ tiểu thuyết "1984" viết năm 1949 đang dần trở thành hiện thực đáng sợ. Orwell từng cảnh báo rằng một thế giới đen tối như vậy hoàn toàn có thể xảy ra, dù vào năm 1925, điều đó dường như là một kịch bản không tưởng.

"Orwell: 2+2=5" không chỉ nhận được đề cử cho giải Golden Eye tại Cannes mà còn vinh dự giành giải Âm nhạc xuất sắc nhất và Giọng đọc xuất sắc nhất tại lễ trao giải Critics' Choice Documentary Awards lần thứ 10. Bộ phim là một cuộc khảo sát sâu sắc về cách thức mà những lời nói dối do quyền lực áp đặt — tương tự như ví dụ kinh điển "2+2=5" — được sử dụng để cưỡng chế sự phục tùng của đám đông. Nhà phát hành Neon đã chính thức đưa bộ phim đến với khán giả Mỹ vào ngày 3 tháng 10 năm 2025, trong khi lịch khởi chiếu tại Pháp được ấn định vào ngày 25 tháng 2 năm 2026. Tác phẩm này được công nhận là một lời cảnh báo văn hóa quan trọng, nhấn mạnh sự xói mòn giá trị của ngôn từ và khoa học trong một thế giới tràn ngập "sự thật thay thế".

Sự kết hợp giữa tư duy của một nhà văn vĩ đại thế kỷ 20 và tầm nhìn của một đạo diễn đương đại đã tạo nên một lăng kính soi chiếu chân thực vào những góc khuất của xã hội hiện đại. Thông qua việc tái hiện lại những di sản của Orwell, Raoul Peck nhắc nhở chúng ta rằng tự do ngôn luận và sự thật khách quan là những giá trị mong manh cần được bảo vệ hơn bao giờ hết. Bộ phim không chỉ là một tài liệu lịch sử mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh về tương lai của nhân loại trước những áp lực từ công nghệ và sự kiểm soát chính trị, nơi mà ranh giới giữa sự thật và hư cấu đang ngày càng trở nên mờ nhạt.