De documentaire 'Orwell: 2+2=5' van Raoul Peck trekt parallellen tussen dystopie en wereldwijde crises

In de indrukwekkende nieuwe documentaire "Orwell: 2+2=5" slaat de gerenommeerde regisseur Raoul Peck een brug tussen de profetische, dystopische waarschuwingen van George Orwell en de turbulente wereld van vandaag. De film kende zijn wereldwijde debuut op 17 mei 2025 binnen het Cannes Premiere-programma van het Filmfestival van Cannes. Peck, wiens eerdere werk zoals "I Am Not Your Negro" (2016) en "Exterminate All the Brutes" (2021) al diepe indruk maakte, hanteert een unieke vertelstijl. Hij combineert voorheen ongepubliceerde manuscripten van Orwell, die op indringende wijze worden ingesproken door acteur Damian Lewis, met rauwe beelden van hedendaagse geopolitieke gebeurtenissen.

De regisseur, zelf geboren in Haïti, voelde een sterke verwantschap met de persoonlijke geschiedenis van Orwell, die ter wereld kwam in Brits-Indië. Deze achtergrond vormde de basis voor Orwells diepgewortelde humanistische wereldbeeld. De productie van dit filmische epos startte in maart 2023 en kwam tot stand met de exclusieve medewerking van de Orwell Estate. De documentaire duikt diep in fundamentele concepten zoals 'Newspeak', 'Doublethink' en de alomtegenwoordige 'Big Brother', en onderzoekt hun angstaanjagende relevantie in het huidige politieke klimaat. Damian Lewis, die internationale bekendheid verwierf met rollen in topseries als "Homeland" en "Billions", geeft een stem aan de intieme brieven en dagboeken van de auteur. Critici bestempelen het resultaat nu al als een "urgente en onmisbare film voor onze tijd".

Peck slaagt erin om de scherpe observaties van Orwell naadloos te verweven met de meest prangende kwesties van de 21e eeuw. Zo worden de teksten gespiegeld aan de voortdurende gewapende conflicten in Oekraïne en de Gazastrook, evenals aan de controversiële retoriek van wereldleiders zoals Donald Trump en Vladimir Poetin. De documentaire werpt een kritisch licht op de moderne surveillance-maatschappij en de geraffineerde manipulatie van de waarheid door middel van politieke eufemismen en de opkomst van kunstmatige intelligentie. Het laat zien hoe de visioenen uit de klassieker "1984", geschreven in 1949, langzaam maar zeker transformeren tot onze dagelijkse realiteit. Orwell waarschuwde destijds dat een dergelijke wereldorde onvermijdelijk zou kunnen worden, zelfs toen dit in 1925 nog volstrekt ondenkbaar leek voor de meeste tijdgenoten.

De film werd in Cannes niet alleen genomineerd voor de prestigieuze L'Œil d'or, maar sleepte ook prijzen in de wacht voor de beste muziek en de beste voice-over tijdens de tiende jaarlijkse Critics' Choice Documentary Awards. Centraal staat het onderzoek naar de manier waarop machthebbers de leugen — treffend geïllustreerd door de som "2+2=5" — inzetten om totale gehoorzaamheid van de bevolking af te dwingen. Distributeur Neon lanceerde de film op 3 oktober 2025 in de Amerikaanse bioscopen, terwijl het Franse publiek tot 25 februari 2026 moet wachten op de release. Deze artistieke prestatie wordt wereldwijd erkend als een essentieel cultureel alarmsignaal, dat de gevaarlijke devaluatie van taal, feiten en wetenschap in een tijdperk van "alternatieve feiten" aan de kaak stelt.