Đợt sóng bão mặt trời thứ hai: Bão địa từ một lần nữa áp sát cấp độ G3 mạnh mẽ

Vào ngày 22 tháng 3 năm 2026, hoạt động địa từ trên Trái đất không hề suy giảm sau khi đạt đỉnh G3 vào ngày hôm trước mà ngược lại còn bùng phát mạnh mẽ hơn. Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian (SWPC) trực thuộc NOAA đã phát đi một cảnh báo chính thức vào lúc 10:42 UTC, ghi nhận chỉ số K-index đạt mức 7 trở lên. Cảnh báo về cấp độ bão G3 hoặc mạnh hơn có hiệu lực trong khoảng thời gian từ 10:41 UTC đến 15:00 UTC, báo hiệu một đợt sóng thứ hai đang đổ bộ và đẩy cường độ bão lên mức nguy hiểm một lần nữa.

Chuyên gia thời tiết không gian Stefan Burns cho biết vào lúc 11:30 UTC rằng hành tinh của chúng ta vẫn đang nằm trong vùng ảnh hưởng của cơn bão cấp G2/G3 khi dòng plasma mặt trời tiếp tục quét qua. Đến 11:59 UTC, ông đã ghi nhận một bước ngoặt quan trọng: từ trường của gió mặt trời (Bz) cuối cùng đã chuyển sang trạng thái hướng nam kéo dài. Đây chính là yếu tố then chốt dẫn đến sự trở lại của các điều kiện địa từ mức G3. Burns giải thích rằng nếu cực tính âm này trùng khớp với thời điểm Bt đạt đỉnh trên 30 nT, cường độ bão sẽ còn khốc liệt hơn nhiều. Ông cũng nhấn mạnh rằng dự báo của NOAA về mức G2/G3 hóa ra lại chính xác phần lớn nhờ vào sự ngẫu nhiên, bởi cấu trúc thực tế của vụ phun trào lớn và mạnh hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu.

Diễn biến của hiện tượng thiên văn này đang thay đổi vô cùng nhanh chóng và phức tạp. Vụ phun trào khối lượng vành nhật hoa (CME) từ ngày hôm trước vẫn chưa đi qua hoàn toàn, phần "đuôi" của nó vẫn đang tương tác dữ dội với từ quyển của Trái đất. Khi kết hợp với dòng hạt tốc độ cao thoát ra từ một lỗ vành nhật hoa, sự cộng hưởng này đã tạo ra một tổ hợp kinh điển làm gia tăng đáng kể sức mạnh của cơn bão. Hiện tại, bão đang lấy lại đà tăng trưởng; sau một khoảng thời gian suy yếu ngắn ngủi, chỉ số Bz đã quay lại hướng nam và duy trì trạng thái âm, mở đường cho quá trình trao đổi năng lượng diễn ra mạnh mẽ hơn giữa gió mặt trời và từ trường Trái đất.

Tính đến thời điểm 12:50 UTC ngày 22 tháng 3, SWPC đã chính thức xác nhận sự xuất hiện của một cơn bão địa từ mạnh cấp G3 trong khoảng thời gian từ 09:00 đến 12:00 UTC. Sự kiện này diễn ra đồng thời với thời điểm bắt đầu của dòng gió mặt trời tốc độ cao tràn vào bầu khí quyển. Trong những giờ tới, các chuyên gia dự báo sẽ có thêm các đợt bão ở mức G1-G2, đồng thời không loại trừ khả năng xuất hiện thêm một đợt bùng phát riêng lẻ khác đạt tới cấp độ G3.

Sự kiện thiên văn đặc biệt này đã mang đến cho cư dân tại nhiều quốc gia một màn trình diễn ánh sáng tự nhiên hiếm thấy. Trong đợt sóng đầu tiên diễn ra vào ngày 20-21 tháng 3, cực quang đã được quan sát thấy rõ rệt tại các bang miền bắc Hoa Kỳ, trải dài từ Alaska, Montana, Minnesota đến Wisconsin, Michigan và Maine, cũng như tại Canada bao gồm cả khu vực Newfoundland và Labrador. Khi bão mạnh lên cấp G3, ánh sáng cực quang thậm chí còn xuất hiện thấp ở đường chân trời tại các khu vực xa hơn về phía nam như bắc Illinois và Iowa. Tại châu Âu, đợt sóng đầu tiên đã mang lại những dải sáng rực rỡ ở vùng Scandinavia như Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, cũng như tại Iceland và phía bắc Scotland. Tại Nga, hiện tượng cực quang cũng được ghi nhận tại các tỉnh Murmansk, Arkhangelsk, Cộng hòa Karelia và miền bắc Siberia.

Đợt sóng thứ hai tiếp tục nối dài chuỗi hiện tượng kỳ thú này với những báo cáo mới nhất. Hôm nay, các thông tin về cực quang đang liên tục được gửi về từ Alberta (khu vực lân cận Calgary), vùng thảo nguyên Canada (Edmonton, Prince Albert) và Alaska (Fairbanks). Các khu vực tương tự tại châu Âu và Nga cũng đang chứng kiến sự trở lại của những dải sáng huyền ảo. Nếu điều kiện bầu trời quang đãng, cư dân ở các vĩ độ trung bình của Bắc Mỹ, vĩ độ cao của châu Âu và miền bắc nước Nga sẽ có cơ hội thực sự để chiêm ngưỡng buổi trình diễn ánh sáng đầy mê hoặc này ngay trên đầu mình.

Các diễn biến về thời tiết không gian vẫn đang tiếp tục được theo dõi chặt chẽ. Đợt sóng thứ hai này là một lời nhắc nhở rằng ngay cả khi chúng ta tưởng như cơn bão đang lắng xuống, Mặt trời vẫn luôn có thể mang đến những bất ngờ mới đầy kinh ngạc và thách thức mọi dự báo của con người.