Tweede golf van zonnestorm: magnetische storm bereikt opnieuw krachtig G3-niveau

Op 22 maart 2026 heeft de geomagnetische activiteit, die gisteren al een piek van G3 bereikte, een onverwachte tweede adem gekregen. In plaats van af te zwakken, kondigde het NOAA Space Weather Prediction Center (SWPC) om 10:42 UTC een officiële waarschuwing aan voor een K-index van 7 of hoger. Deze waarschuwing voor een stormniveau van G3 of sterker is van kracht van 10:41 UTC tot 15:00 UTC. Dit betekent dat een tweede golf zonnedeeltjes reeds onderweg is, waardoor de storm opnieuw naar een krachtig en potentieel ontregelend niveau wordt getild.

Ruimteweer-expert Stefan Burns merkte om 11:30 UTC op dat onze planeet zich nog steeds in de invloedssfeer van een G2/G3-storm bevindt, terwijl de stroom zonneplasma onophoudelijk langs de aarde raast. Om 11:59 UTC rapporteerde hij een cruciale wending in de meetgegevens: het magnetische veld van de zonnewind (Bz) is eindelijk in een langdurige zuidelijke oriëntatie terechtgekomen. Deze specifieke magnetische uitlijning is de directe aanleiding voor de terugkeer naar G3-omstandigheden. Burns legde uit dat de situatie veel intenser had kunnen zijn als deze negatieve polariteit was samengevallen met een Bt-piek van meer dan 30 nT. Hij voegde eraan toe dat de eerdere voorspelling van de NOAA voor een G2/G3-storm eerder door een gelukkige samenloop van omstandigheden nauwkeurig bleek, aangezien de werkelijke structuur van de uitstoot aanzienlijk groter en krachtiger was dan de modellen aanvankelijk suggereerden.

De dynamiek van deze kosmische gebeurtenissen ontwikkelt zich momenteel in een razendsnel tempo. De coronale massa-ejectie (CME) van gisteren is nog niet volledig gepasseerd; de zogenaamde "staart" van deze wolk staat nog steeds in actieve wisselwerking met de magnetosfeer van de aarde. Wanneer dit fenomeen wordt gecombineerd met de hogesnelheidsstroom afkomstig uit een coronaal gat, ontstaat er een klassieke atmosferische combinatie die het totale effect versterkt. De storm wint op dit moment weer aan kracht nadat de Bz-waarde, na een kortstondige verzwakking, opnieuw naar het zuiden is gedraaid. Deze aanhoudende negatieve staat opent de weg voor een nog intensere uitwisseling van energie tussen de zon en onze atmosfeer.

Om 12:50 UTC op 22 maart bevestigde de SWPC officieel dat er tijdens de synoptische periode van 09:00 tot 12:00 UTC een sterke geomagnetische storm van het niveau G3 is waargenomen. Dit moment viel precies samen met de eerste aankomst van de hogesnelheidsstroom van de zonnewind. Voor de komende uren houden experts rekening met extra perioden van geomagnetische onrust op het niveau G1 tot G2. Desondanks blijft een geïsoleerde uitschieter naar het krachtigere G3-niveau gedurende de rest van de dag een reële mogelijkheid.

Dit natuurverschijnsel heeft bewoners in diverse landen al getrakteerd op een zeldzaam en indrukwekkend visueel spektakel aan de nachtelijke hemel. Tijdens de eerste golf op 20 en 21 maart werd het noorderlicht waargenomen in tal van noordelijke staten van de VS, variërend van Alaska, Montana en Minnesota tot Wisconsin, Michigan en Maine. Ook in Canada, waaronder de regio's Newfoundland en Labrador, was het licht fenomenaal. Door de intensivering naar het G3-niveau was het schouwspel zelfs laag aan de horizon zichtbaar in zuidelijkere gebieden zoals het noorden van Illinois en Iowa. In Europa bracht de eerste golf heldere lichtflitsen naar Scandinavië — met name Noorwegen, Zweden en Finland — evenals naar IJsland en het noorden van Schotland. In Rusland werden waarnemingen vastgelegd in de regio's Moermansk en Archangelsk, de Republiek Karelië en delen van Noord-Siberië.

De tweede golf van de storm heeft dit indrukwekkende vertoon zonder onderbreking voortgezet. Vandaag stromen er nieuwe meldingen binnen van poollicht uit Alberta (in de omgeving van Calgary), de Canadese prairieprovincies zoals Edmonton en Prince Albert, en Fairbanks in Alaska. Ook in de eerder genoemde Europese en Russische regio's blijft de kans op waarnemingen groot. Bij een onbewolkte hemel hebben inwoners van de middelste breedtegraden van Noord-Amerika, de hoge breedtegraden van Europa en het noorden van Rusland een uitstekende kans om getuige te zijn van deze natuurlijke lichtshow.

De huidige periode van verhoogde ruimteweersactiviteit is nog niet voorbij, en deze tweede golf dient als een krachtige herinnering aan de onvoorspelbaarheid van de zon. Zelfs op momenten dat een storm lijkt af te zwakken, kan onze ster een nieuwe verrassing presenteren die de magnetosfeer van de aarde opnieuw in beroering brengt. Voor liefhebbers van astronomie en natuurverschijnselen blijft het een unieke tijd om de hemel nauwlettend in de gaten te houden.