Xoáy Nước Đại Dương Lặp Lại Ngoài Khơi Úc Thách Thức Khoa Học Sóng Biển

Một hiện tượng tự nhiên hiếm gặp và có tính chu kỳ đã được ghi nhận ngoài khơi bờ biển Úc, khiến các nhà hải dương học và chuyên gia động lực học sóng biển phải đau đầu tìm lời giải. Hiện tượng này, được đội ngũ làm phim đặt biệt danh là “lỗi đại dương” (ocean glitch), biểu hiện dưới dạng một mô hình sóng xoáy tròn, nơi nước biển cuộn lại thành một vòng xoáy, làm lộ đáy biển trước khi đột ngột phun trào ngược lên, tạo thành một cột nước cao tới 130 feet (khoảng 40 mét).

Tính lặp lại của sự kiện này, khác biệt hoàn toàn so với các “sóng lang thang” (rogue waves) thường chỉ xuất hiện một lần, đang thách thức các mô hình khoa học hiện hành. Lần gần nhất hiện tượng này được ghi lại là vào tháng 12 năm 2025, trong quá trình quay phần thứ mười một của loạt phim lướt ván thể loại bodyboarding có tên là “Tension”. Chris White, một thành viên của đoàn làm phim, lần đầu tiên bắt gặp dị thường này gần một thập kỷ trước, và sự tái diễn gần đây đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ cộng đồng khoa học. Đội ngũ làm phim, bao gồm cả Ben Allen, đang cố tình giữ kín vị trí chính xác của địa điểm này. Họ muốn cân bằng giữa giá trị khoa học của việc ghi chép tư liệu với mối nguy hiểm rõ ràng mà cột nước này gây ra; theo ước tính của White, việc bị cột nước này đánh trúng gần như chắc chắn dẫn đến tử vong.

Các cuộc tham vấn với chuyên gia cho đến nay vẫn chưa đưa ra được lời giải thích rõ ràng về cơ chế hình thành. Một kỹ sư sóng biển được mời tham vấn đã không thể lý giải làm thế nào một mỏm đá ngầm cố định lại có thể kích hoạt sự sụp đổ đồng thời của sóng từ mọi hướng, giống như hoạt động của một pít-tông khổng lồ. Arnold Van Ruijsen, một chuyên gia động lực học sóng biển từ Đại học Tây Úc, với 15 năm kinh nghiệm trong kỹ thuật ven biển, đưa ra giả thuyết rằng hiệu ứng này có thể là kết quả của “sự kết hợp khá độc đáo giữa địa hình đáy biển và sự đối xứng của độ sâu nước”. Trước đây, Van Ruijsen tin rằng những dị thường tương tự chỉ nên xảy ra đơn lẻ, do đó, tính chu kỳ của hiện tượng này là yếu tố then chốt phân biệt nó với các đợt sóng cực đoan đã biết, ví dụ như sóng Droopner cao 26 mét được ghi nhận vào năm 1995.

Tính đến năm 2025, giới học thuật chuyên về động lực học sóng đang gặp khó khăn trong việc tích hợp đầy đủ dị thường dai dẳng này vào các mô hình sóng hiện tại của họ. Điều này nhấn mạnh một khoảng trống kiến thức về việc địa hình đáy biển cục bộ, có thể kết hợp với các đặc điểm dòng chảy như Dòng hải lưu Đông Úc, có khả năng tạo ra những sự kiện cực đoan mang tính cục bộ nhưng lại có thể dự đoán được như thế nào. Việc ghi lại sự kiện này mang lại một bãi thử nghiệm thực tế hiếm có để nghiên cứu hành vi cực đoan của đại dương. Trong khi đó, các dị thường khác, như các xoáy kép đại dương quan sát được ở Biển Tasman, có thể liên quan đến các dòng chảy quy mô lớn hơn. Quyết định không tiết lộ địa điểm chính xác được đưa ra nhằm bảo vệ cả đội ngũ làm phim lẫn chính kỳ quan tự nhiên này cho đến khi có được lời giải thích khoa học thỏa đáng.