Seabed 2030: Đại dương mà chúng ta cuối cùng đã bắt đầu nhìn thấy

Dự án Seabed 2030 đã nhận được một cú hích quan trọng vào đầu năm 2026. Cụ thể, vào ngày 6 tháng 1, một thỏa thuận hợp tác chiến lược với Đại học Plymouth đã được công bố chính thức. Sáng kiến này, được triển khai chung bởi Quỹ Nippon và GEBCO, được xem là một trong những chương trình trọng tâm của Thập kỷ Đại dương của Liên Hợp Quốc.

Điều đáng nói là, tính đến cuối năm 2025, chỉ có 26,1% đáy biển được lập bản đồ bằng các phương pháp hiện đại. Điều này ngụ ý rằng phần lớn đại dương – vốn là nền tảng của các quá trình khí hậu, đa dạng sinh học và rủi ro địa chất – vẫn còn gần như vô hình đối với chúng ta. Sự thiếu hụt dữ liệu này là một thách thức lớn đối với khoa học hành tinh.

Sự hợp tác mới này ra đời chính là để thu hẹp khoảng cách thông tin khổng lồ đó. Nó mang lại một bước tiến cần thiết để hiện thực hóa mục tiêu toàn diện của Seabed 2030.

Vai trò then chốt của Đại học Plymouth

Đại học Plymouth, một trong những trung tâm nghiên cứu đại dương hàng đầu châu Âu, sẽ đóng góp những năng lực chuyên môn sau đây vào dự án:

• Cung cấp dữ liệu đo sâu có độ chính xác cao.
• Tích hợp quan sát vệ tinh và viễn thám vào hệ thống dữ liệu chung.
• Củng cố mạng lưới dữ liệu toàn cầu của GEBCO, vốn là nền tảng cho các bản đồ của Seabed 2030.

Đây không chỉ đơn thuần là việc trao đổi thông tin. Đây là sự đóng góp thiết thực vào việc phát triển khoa học thủy văn, công nghệ tự hành và mô hình hóa đại dương – những yếu tố không thể thiếu để hiểu rõ sự năng động của đáy biển.

Giáo dục là một phần của sứ mệnh

Sự hợp tác này còn gắn liền với việc đào tạo thế hệ chuyên gia mới. Đại học Plymouth đang tận dụng dự án để hỗ trợ mạnh mẽ cho các chương trình sau:

• Các chương trình cử nhân về nghiên cứu đại dương.
• Các khóa học thạc sĩ chuyên ngành thủy văn.
• Đặc biệt là sáng kiến “Girls in Ocean Science”, ra mắt vào tháng 10 năm 2025, nhằm thu hút các nữ sinh từ 14 đến 17 tuổi tham gia vào khoa học đại dương thực tiễn.

Giám đốc Dự án Seabed 2030, ông Jamie McMichael-Phillips, nhấn mạnh rằng trọng tâm không chỉ dừng lại ở dữ liệu, mà còn là việc kiến tạo một văn hóa nhận thức sâu sắc hơn về đại dương.

GEBCO giữ vai trò là tổ chức duy nhất có ủy quyền quốc tế để lập bản đồ toàn bộ đáy đại dương. Tổ chức này được điều phối bởi chương trình chung giữa Tổ chức Thủy văn Quốc tế (IHO) và Ủy ban Hải dương học Liên chính phủ của UNESCO. Trong năm vừa qua, dự án đã bổ sung thêm 4,34 triệu km² dữ liệu mới – một con số tương đương với diện tích của Liên minh Châu Âu.

Điều này mang lại ý nghĩa gì cho hành tinh?

Sự bổ sung này mang lại sự rõ ràng về chiều sâu. Đại dương không còn là một yếu tố trừu tượng, mà dần trở thành một không gian có thể đọc được – không phải để kiểm soát, mà để cùng tồn tại một cách có ý thức. Để có thể chăm sóc hành tinh, trước hết chúng ta cần phải nhìn thấy nó. Và Seabed 2030 đang thực hiện chính xác điều đó, từng lớp một, từng mét một.