Một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng các tảng băng Nam Cực khác nhau có những tác động không giống nhau lên sự lưu thông dòng nước, nguồn dinh dưỡng của hệ sinh thái và sự cân bằng carbon tại Nam Đại Dương. Phát hiện này làm thay đổi hoàn toàn quan niệm về vai trò của các dòng sông băng — chúng không chỉ đơn thuần là tan chảy, mà còn tham gia tích cực vào việc tái cấu trúc hóa sinh học đại dương.
Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu hai tảng băng khổng lồ là A23a và A76a, để rồi phát hiện ra rằng tầm ảnh hưởng của chúng đối với đại dương có sự khác biệt về mặt bản chất.
Tảng băng trôi có khả năng "bón phân" cho đại dương
Khi một tảng băng trôi khổng lồ tan chảy, nó sẽ giải phóng các dưỡng chất sau:
- sắt
- nitơ
- phốt pho
- silic
Những nguyên tố này kích thích sự phát triển của thực vật phù du — những sinh vật siêu nhỏ đóng vai trò là nền tảng cho toàn bộ chuỗi thức ăn dưới biển.
Thực vật phù du:
Chúng là nguồn cung cấp thức ăn cho cá, hỗ trợ sự sinh tồn của cá voi cùng chim biển và hấp thụ khí carbon dioxide từ bầu khí quyển.
Nhờ đó, các tảng băng có thể thúc đẩy năng suất sinh học của đại dương một cách mạnh mẽ.
Tuy nhiên, không phải mọi tảng băng đều hoạt động giống nhau
Nghiên cứu đã mang lại một kết quả đầy bất ngờ: trong khi một tảng băng tạo ra hiện tượng thực vật phù du nở hoa dữ dội, thì tảng băng còn lại hầu như không gây ra hiệu ứng đáng kể nào.
Điều này có nghĩa là mỗi tảng băng vận hành như một hệ thống khí hậu độc lập với lịch sử di chuyển và thành phần hóa học riêng biệt.
Tảng băng kích hoạt các dòng chảy đại dương theo chiều dọc
Quá trình tan chảy của những "gã khổng lồ" băng giá này gây ra hiện tượng nước trồi — đưa dòng nước từ dưới đáy sâu dâng lên.
Hiện tượng này mang theo các chất dinh dưỡng bổ sung như sắt, nitơ và phốt pho lên tầng mặt
đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ sự sinh trưởng của các sinh vật biển.
Vì vậy, các tảng băng không chỉ tác động đến hệ sinh thái cục bộ xung quanh chúng mà còn ảnh hưởng đến những vùng đại dương rộng lớn hơn.
Tảng băng tham gia vào việc điều tiết sự cân bằng carbon của hành tinh
Thực vật phù du sinh sôi quanh các tảng băng giúp hấp thụ CO2 từ bầu khí quyển.
Theo các ước tính từ nghiên cứu tại Nam Đại Dương:
Các tảng băng có thể đóng góp tới 10–20% lưu lượng carbon của khu vực thông qua việc kích thích năng suất sinh học. Điều này biến chúng trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống khí hậu của Trái đất.
Tảng băng thậm chí còn tác động đến sự lưu thông của đại dương
Nước ngọt từ băng tan làm thay đổi cấu trúc các tầng nước trong đại dương:
Nó làm gia tăng sự phân tầng, thay đổi quá trình xáo trộn theo chiều dọc và gây ảnh hưởng đến các dòng hải lưu lớn.
Các dữ liệu lịch sử cho thấy việc tan chảy của dải băng Nam Cực từng gây ảnh hưởng đến tốc độ lưu thông của đại dương toàn cầu trong quá khứ.
Điều đó đồng nghĩa với việc các dòng sông băng có khả năng làm biến đổi các quá trình khí hậu trên quy mô toàn hành tinh.
Tại sao khám phá này lại đặc biệt quan trọng vào lúc này?
Trong bối cảnh nóng lên toàn cầu, số lượng các tảng băng trôi kích thước lớn được dự báo là sẽ gia tăng.
Điều này có nghĩa là tầm ảnh hưởng của chúng đối với sự lưu thông đại dương, năng suất sinh học và chu trình carbon sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn.
Việc hiểu rõ những quy trình này chính là chìa khóa để dự báo tương lai khí hậu của Trái đất.
Ý nghĩa của sự kiện này đối với "tiếng nói" của hành tinh
Các tảng băng trôi không còn chỉ là biểu tượng đơn thuần của sự tan chảy.
Chúng đã trở thành những nhân tố tham gia tích cực vào sự sống của đại dương.
Tại nơi băng giá giao thoa với dòng nước, những dòng dưỡng chất, sự vận động và mầm sống mới đã hình thành — và chính tại những nơi đó, đại dương đang tái thiết lập nhịp thở của mình cùng với nhịp thở của Trái đất.
