Maliye Bakanı Reeves: G7'de En Hızlı Yapay Zeka Benimseme Hedefi ve Teknoloji Fonu Açıklaması

Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rachel Reeves, ülkenin ekonomik durgunluk endişeleri ortasında, G7 ülkeleri arasında en hızlı yapay zeka (YZ) benimseme oranına ulaşma vizyonunu ortaya koydu. Reeves, bu iddialı hedefi desteklemek amacıyla ileri hesaplama teknolojilerine, özellikle kuantum bilişim ve egemen bir YZ fonuna yönelik toplam 2.5 milyar sterlinlik bir finansman paketini duyurdu. Bu stratejik hamle, Ocak 2026'da Birleşik Krallık GSYİH'sının sıfır büyüme ile yatay seyretmesi ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını yukarı çekmesiyle artan ekonomik baskılara yanıt niteliğindedir.

Reeves, 16 Mart 2026 Pazartesi günü Londra'daki Bayes Business School'da gerçekleştirdiği yıllık Mais dersinde ekonomik yol haritasını şekillendiren 'üç büyük seçim'i açıkladı: Avrupa Birliği ile ilişkileri derinleştirmek, YZ ve inovasyonu şampiyon ilan etmek ve her bölgede büyümeyi teşvik etmek. Bu vizyonun temel taşı, Birleşik Krallık'ı G7'de YZ'yi en hızlı benimseyen ulus haline getirme arzusudur. Mevcut verilere göre, 2025 sonu itibarıyla Birleşik Krallık'ta çalışan nüfusun neredeyse %39'u üretken YZ araçlarını kullanırken, bu oran Fransa'nın %44'ünün gerisindedir. Dahası, 2026'nın başlarında İngiliz işletmelerinin yalnızca %16'sı YZ'yi aktif olarak uygularken, %80'inin somut bir planı olmaması, Reeves'in hedefine ulaşma yolunda önemli bir zorluğa işaret etmektedir.

Teknolojik atılımı finanse etmek için ayrılan 2.5 milyar sterlinlik paket, özellikle kuantum bilişim alanında somut taahhütler içermektedir. Bu fonun 1 milyar sterlin kadarı ticari ölçekli kuantum bilgisayarların tedariki için ayrılmıştır. Ayrıca, Ulusal Kuantum Bilişim Merkezi'ne (NQCC) on yıllık bir yerleşim için 670 milyon sterlinlik bir enjeksiyon yapılacağı belirtildi. Nisan 2026'da Teknoloji Bakanı Liz Kendall'ın da katılımıyla başlayacak olan 500 milyon sterlinlik 'egemen YZ fonu'nun ilanı, Birleşik Krallık'ın 2035 hedefi olan kuantum bilgisayarların geleneksel süper bilgisayarları geride bırakması vizyonunu desteklemektedir.

Ekonomik tablo, teknolojiye yapılan bu büyük yatırımın aciliyetini vurgulamaktadır. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre, Birleşik Krallık ekonomisi Aralık 2025'te %0,1, Kasım 2025'te ise %0,2 büyüdükten sonra Ocak 2026'da durgunlaşmıştır. Bütçe ve Vergi Sorumluları Ofisi'nin (OBR) Mart 2026 tahmini, 2026 yılı için reel GSYİH büyümesinin 2025'teki %1,4'ten %1,1'e gerileyeceğini öngörmektedir. Reeves, 2024'te Jeremy Hunt'ın halefi olarak göreve geldiğinden beri 'modern arz yanlısı ekonomi' ve 'güvenlik ekonomisi' ilkelerine dayanan politikasını savunmaktadır.

Muhalefet ise, Reeves'in AB ile bağları derinleştirme taahhüdünü Brexit'i geri alma isteği olarak yorumlayan eleştirilerle karşılaştı; Gölge Maliye Bakanı Mel Stride bu eleştirileri dile getirdi. Reeves'in vizyonu, sadece teknolojiye odaklanmakla kalmıyor, aynı zamanda bölgesel kalkınmayı da kapsıyor. Mevcut ekonomik baskılar ve enerji fiyatlarındaki artışlar nedeniyle artan durgunluk riskleri, hükümetin büyüme stratejisinin uygulanabilirliği konusunda incelemeyi sürdürmektedir. Bu yatırım hamlesi, Birleşik Krallık'ın küresel teknoloji sahnesindeki konumunu güçlendirme ve ekonomik durgunluğu aşma çabasının en somut adımı olarak kayıtlara geçmektedir.