Rob Jetten Hollanda'nın En Genç ve İlk Açık Eşcinsel Başbakanı Olarak Göreve Başladı: 80 Yıl Sonra İlk Azınlık Hükümeti

Hollanda'nın siyasi tarihinde yeni bir sayfa, 23 Şubat 2026 Pazartesi günü Lahey'deki Huis ten Bosch Sarayı'nda düzenlenen resmi törenle açıldı. D66 partisinin lideri Rob Jetten, Kral Willem-Alexander'ın huzurunda yemin ederek Hollanda'nın yeni başbakanı sıfatıyla görevine resmen başladı. Henüz 38 yaşında olan Jetten, bu atamayla birlikte ülke tarihinin en genç hükümet başkanı unvanını kazanırken, aynı zamanda Hollanda'nın ilk açık eşcinsel başbakanı olarak tarihe geçti.

Bu tarihi atama, Ekim 2025'te gerçekleştirilen erken seçimlerin ardından tam 117 gün süren zorlu ve titiz bir kabine kurma sürecinin ardından gerçekleşti. Söz konusu seçimler, Haziran 2025'te Dick Schoof liderliğindeki bir önceki hükümetin sığınmacı ve göç politikaları konusundaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle çökmesiyle tetiklenmişti. Jetten liderliğindeki yeni yönetim; merkezci D66, merkez sağ Hristiyan Demokratlar (CDA) ve liberal Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi'nden (VVD) oluşan bir azınlık koalisyonudur. Temsilciler Meclisi'ndeki 150 sandalyeden sadece 66'sına sahip olan bu koalisyon, yasama süreçlerini yürütebilmek ve bütçe gibi kritik kararları geçirebilmek için muhalefet partileriyle sürekli bir müzakere ve uzlaşı arayışı içinde olmak zorunda kalacak.

Leiden Üniversitesi'nden Profesör Sarah de Lange, yeni hükümetin siyasi duruşunu değerlendirirken, kabinenin bir öncekine kıyasla daha az sağ eğilimli olmasına rağmen, bütçe kesintilerine öncelik verme konusunda belirgin bir "sağ damga" taşıdığını ifade etti. De Lange ayrıca, göç planları söz konusu olduğunda yeni yönetimin önceki hükümetle "önemli bir süreklilik" sergilediğine dikkat çekti. Kabine yapısında önceki dönemden bazı tanıdık isimler yerlerini korurken, stratejik pozisyonlarda kritik değişiklikler yapıldı. CDA'dan Tom Berendsen Dışişleri Bakanlığı görevini üstlenirken, VVD lideri Dilan Yeşilgöz-Zegerius ise hem Savunma Bakanı hem de Başbakan Yardımcısı olarak kabinede kilit bir rol üstlendi.

Dilan Yeşilgöz-Zegerius'un savunma yönetiminin başına geçmesi, hükümetin ulusal savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYH'nin %3,5'ine çıkarma yönündeki iddialı hedefleriyle eş zamanlı bir döneme denk geldi. Başbakan Rob Jetten ise daha önce Mark Rutte kabinesinde 2024 yılına kadar İklim ve Enerji Bakanı olarak görev yapmıştı. O dönemde ezberlenmiş ve mekanik cevapları nedeniyle siyasi çevrelerde "Robot Jetten" lakabıyla anılan siyasetçinin, son dönemde halk nezdindeki popülaritesini artıran daha rahat, doğal ve ikna edici tavırları dikkat çekiyor.

Hollanda'nın mevcut siyasi manzarası, ülkedeki derin siyasi parçalanmışlığı da gözler önüne seriyor; nitekim Jetten hükümeti, ülkede dört yıldan kısa bir süre içinde kurulan üçüncü kabine olma özelliğini taşıyor. Jetten'den önce Hollanda'nın "en genç başbakanı" rekoru, 1982 yılında 43 yaşındayken göreve gelen Ruud Lubbers'e aitti. Öte yandan, Geert Wilders'in liderliğindeki PVV de dahil olmak üzere aşırı sağcı partilerin parlamentonun yaklaşık üçte birine tekabül eden bir güce sahip olması, Jetten hükümetinin yasama gündemi ve reform paketleri önünde ciddi bir engel teşkil etme potansiyeli taşıyor.

Yemin töreniyle eş zamanlı olarak, Extinction Rebellion aktivistleri saray yakınlarında bir protesto gösterisi düzenleyerek Jetten'e iklim konusundaki vaatlerine sadık kalması çağrısında bulundu ve mevcut katı göç politikalarının sürdürülmesini eleştirdi. Hollanda'yı uluslararası iş birliği yoluyla yeniden "Avrupa'nın merkezine" yerleştirme sözü veren Jetten, artık iç politikada muhalefetle ortak paydada buluşmak için yoğun bir diplomasi trafiği yürütmek durumunda. Başbakanın özel hayatı da kamuoyunun ilgisini çekmeye devam ediyor; Jetten'in nişanlısı Nicolas Keenan, 2024 Paris Oyunları'nda bronz madalya kazanarak spor dünyasında büyük bir başarıya imza atmıştı.