Rob Jetten zaprzysiężony na najmłodszego premiera Holandii: historyczny przełom i powrót rządu mniejszościowego

W poniedziałek, 23 lutego 2026 roku, w Hadze odbyła się historyczna uroczystość zaprzysiężenia nowego szefa rządu. W pałacu Huis ten Bosch Rob Jetten, lider ugrupowania D66, złożył oficjalną przysięgę przed królem Wilhelmem-Aleksandrem, obejmując urząd premiera Holandii. Mając zaledwie 38 lat, Jetten zapisał się na kartach historii jako najmłodszy szef rządu w dziejach tego kraju. Jest on również pierwszym politykiem na tym stanowisku, który otwarcie deklaruje swoją orientację homoseksualną, co stanowi symboliczny przełom w niderlandzkiej kulturze politycznej.

Nominacja ta jest zwieńczeniem żmudnego, trwającego 117 dni procesu formowania gabinetu, który nastąpił po przedterminowych wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w październiku 2025 roku. Konieczność ich zorganizowania była bezpośrednim skutkiem upadku poprzedniego rządu Dicka Schoofa w czerwcu 2025 roku, wywołanego głębokimi podziałami wewnątrz koalicji w kwestiach polityki azylowej i migracyjnej. Obecny gabinet stanowi mniejszościowy sojusz centrowej partii D66, chadeckiej CDA oraz liberalnej VVD. Koalicja ta dysponuje jedynie 66 mandatami w 150-osobowej Tweede Kamer, co oznacza, że przeforsowanie jakichkolwiek inicjatyw ustawodawczych będzie wymagało nieustannych i skomplikowanych negocjacji z frakcjami opozycyjnymi.

Analizując nową konfigurację sił, profesor Sarah de Lange z Uniwersytetu w Lejdzie wskazała, że choć obecny gabinet jest postrzegany jako mniej prawicowy niż jego poprzednik, to wciąż zachowuje wyraźne „prawicowe piętno”, szczególnie w obszarze priorytetów budżetowych i cięć wydatków. Ekspertka podkreśliła również „znaczącą ciągłość” w planach dotyczących zarządzania migracją, co było kluczowym punktem spornym w poprzednich latach. W składzie nowej Rady Ministrów zachowano kilka twarzy z poprzedniego rozdania, jednak doszło do strategicznych przetasowań: Tom Berendsen z CDA objął tekę ministra spraw zagranicznych, natomiast Dilan Yeşilgöz-Zegerius z VVD została mianowana ministrem obrony, pełniąc jednocześnie funkcję wicepremiera.

Dilan Yeşilgöz-Zegerius przejmuje stery w resorcie obrony w kluczowym momencie, gdy rząd deklaruje ambitne zwiększenie wydatków na zbrojenia do poziomu 3,5% PKB do 2035 roku. Sam Rob Jetten, który w gabinecie Marka Ruttego do 2024 roku pełnił funkcję ministra ds. klimatu i energii, przeszedł znaczącą metamorfozę wizerunkową. W przeszłości przylgnął do niego przydomek „Robot” Jetten, co było reakcją na jego niezwykle wyważone i sprawiające wrażenie wyuczonych odpowiedzi. Obecnie jednak jego styl stał się znacznie bardziej swobodny i autentyczny, co w dużej mierze przyczyniło się do wzrostu jego popularności i ostatecznego sukcesu wyborczego.

Sytuacja polityczna w Holandii odzwierciedla głęboką fragmentację sceny politycznej – gabinet Jettena jest już trzecim rządem powołanym w ciągu niespełna czterech lat. Historyczny wymiar tej nominacji podkreśla fakt, że Jetten pobił rekord Ruuda Lubbersa, który w 1982 roku został premierem w wieku 43 lat. Nowy premier będzie musiał mierzyć się z silną opozycją ze strony partii skrajnie prawicowych, w tym PVV Geerta Wildersa. Ugrupowania te kontrolują łącznie niemal jedną trzecią miejsc w parlamencie, co może stanowić poważną barierę dla realizacji rządowej agendy legislacyjnej i reformatorskich planów nowej koalicji mniejszościowej.

Uroczystościom inauguracyjnym towarzyszyły protesty aktywistów z grupy Extinction Rebellion, którzy głośno domagali się od Jettena pełnej realizacji obietnic klimatycznych, jednocześnie krytykując utrzymanie restrykcyjnej polityki migracyjnej. Rob Jetten, który wielokrotnie podkreślał potrzebę przywrócenia Holandii „do centrum Europy” poprzez aktywną współpracę międzynarodową, stoi teraz przed wyzwaniem budowania szerokiego konsensusu społecznego. Uwaga opinii publicznej skupia się także na jego życiu prywatnym – narzeczony premiera, Nicolas Keenan, jest utytułowanym sportowcem, który w 2024 roku zdobył brązowy medal podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu.